က ် ုံ ်နှင် မရကွေးတြိုံင်ွေးရေသကကီွေး) က ယခုံနစ ှ တ ် င် မဖတ်ပုံင ြိ ်ွေးစော က်မ ောွေး ရဝငှရပွေးခကကမခင် ွဲ ွေးမှော မွဲဆနဒ ှင်မ ောွေး အတက် အရထောက်အကမဖစ်ရစသည် ခ ွေးီ က ွေးဖယ် ော ရဆောင် က်ခ က်တစ်ခမုံ ဖစ်ပေါသည်။ ၂၀၂၀ ခုံနစ ှ ် အရထရထရ ွေးရကောက်ပွဲ မွဲစော င်ွေးသည် ယခင်အသုံွေးမပြုံခရသော ွဲ မွဲစော င်ွေးမ ောွေးထက် သောလ ်ရကောင်ွေးမ ် သည်ဟုံ ယုံကကည်ရကကောင်ွေး UEC က ထုံတ်မပ ရ ် မပောကကောွေးခသည် ွဲ ။ သြိရ ုံေ့ သော်လည်ွေး မွဲစော င်ွေး အ ည်အရသွေးနှင် စပ်လ ဉ်ွေး၍ ANFREL က ဆ ်ွေးစစ်ရလလောခွဲ ော တစ်စတ ုံ စ် ော ရကောက်ခ က်ခ က်၍မ နြိင ုံ ်ပေါ။ ဆက်စပ်ပတ်သက်သ အရမမောက်အမမောွေးကြိုံ အင်တောဗ ွေးမပြုံလုံပ်ခွဲ ော၌ ၎င်ွေးတ၏ ြိုံေ့ ထင်မမင်ခ က်အ မွဲစော င်ွေးသည် အသင်အတင် ရကောင်ွေးမ ်မှု ှြိသည်ဟုံဆြိုံရသော်လည်ွေး အမခောွေးမ ောွေးစောရသောသတြိက ုံေ့ မ သရဘောမတကကရခ ။ ယခင် ရ ွေးရကောက်ပွဲ မ ောွေးတင် မွဲရပွေးခသ ွဲ မ ောွေးအခ ြုံြိ ွဲ့ဆြိုံလ င် မကကောရသွေးမီ ၂၀၁၉ ခုံနစ ှ ်၊ ဧငပီလက မပြုံလုံပက ် င်ွေးပခွဲသည် သောယောရ ွေးရကောက်ပတ ွဲ င် ပေါဝင်မွဲရပွေးခကကရသော် ွဲ လည်ွေး ယခုံမွဲစော င်ွေးတင် ရမပောကကောွေးခ က် အရမမောက်အမမောွေးလည်ွေး ထက်ရပေါ်လောခွဲသည်။ လဦွေးရ က ် ုံ ်စည်ပင် ၎င်ွေးတိုေ့အမည်မပေါ ခ ြိှ ေ့ွဲ ၅၅ သ ်ွေး ီွေးပေါွေးမ ဟရသော ြိရ ှ သော တြိုံင်ွေးမပည်တင် မွဲစော င်ွေးမ ောွေးနင ှ ်ပတ်သက်သည် စစ်ရဆွေးခ က်တစ်ခမ ုံ မပြုံလုံပ်ဘွဲ မွဲစော င်ွေးမပဿ ော မည်သည် အတြိင ုံ ်ွေးအတောထြိ မဖစ်ပောွေးလ က် ှြိသည်ကြိုံ တြိုံငွေး် တော ် ခက်ခွဲပေါသည်။ သြိရ ုံေ့ သော်လည်ွေး UEC က ရ ွေးရကောက်ပွဲရလလောသမ ောွေး (သြိမ ုံေ့ ဟုံတ)် အမခောွေးဘက်မလြိုံကရ ် သော တတြိယအုံပ်စုံမ ောွေးအာွေး မွဲစော င်ွေး ယစစ်ရဆွေးမခင်ွေးကုံြိ ခင်မမပြုံရပွေးခပေါ ွဲ ။ သြိမုံေ့ ဖစ်ပေါ၍ ANFREL က တြိုံကတ ် ်ွေးလြိုံသည်မှော နြိုံင်ငတကောစခ ြိ ်စညွှ ်ွေးမ ောွေး103နှင် ကြိုံက်ညရ ီ စရ ွေးအတက် စော င်ွေးစစ်မ ောွေးအောွေး မွဲစော င်ွေးမ ောွေးစစ်ရဆွေးခင်မပြုံရပွေးမခင်ွေးမဖင် ရ ွေးရကောက်ပတ ွဲ ောဝ ် ှြိသမ ောွေး အပေါအဝင် မမ မ ် ောအောဏောပြိုံင်မ ောွေးအရ မဖင် မွဲစော င်ွေးအရပေါ် အမ ောွေးမပည်သ ယုံကကည်မှု တြိုံွေးပောွေးလောရစငပီွေး လြိုံအပ်သည်မ ောွေး ပ ြိှ ေါက မပင်ဆင်နင ြိုံ ်မည်မဖစ်ပေါသည်။ ရ ွေးရကောက်ပွဲဆင ြိုံ ် ော ရစစပ်ညြိနင ြိှု ်ွေးရ ွေးရကော်မတီ (EMCs) ရ ွေးရကောက်ပွဲ မွဲဆယ်စည်ွေးရုံွေးမှုမ ောွေး၊ ဆိုင်ရာက င်ဝတ်မ ောွေး နြိုံင်ငရ ွေးပေါတီမ ောွေးနှင် လြိုံက် ောရစရ ွေးတြိန ုံေ့ ှင်စပ်လ ဉ်ွေးသည် အမငင်ွေးပောွေးမှုရမဖ င ှ ်ွေးရ ွေးဆြိုံင် ော ကြိုံယ်စောွေးလယ ှ ်ရလောင်ွေးမ ောွေးက အမငင်ွေးပောွေးဖယ် ောကြိစစ ပ်မ ောွေး ည်ွေးလမ်ွေးတစ်သယ်အမဖစ်အသုံွေးမပြုံ ရရွေးရကာက်ပွဲ ရပေါ်ထက်လောပေါက ် ၂၀၁၅ ခုံနစ ှ ် အရထရထရ ွေးရကောက်ပွဲ မတြိုံင်မီကတည်ွေးက ရ ွေးရကောက်ပွဲဆြိုံင် ော ရစစပ်ညြိနင ှုြိ ်ွေးရ ွေးရကော်မတီမ ောွေး (EMCs) ကြိုံ UEC က ဖွဲွဲ့စည်ွေးရပွေးခွဲ ပေါသည်။ အဆြိုံပေါ တသမတ်တည်ွေးရသော ည်ွေးလမ်ွေးကြိုံပင် ၂၀၁၇ ခုံနစ ှ ် နှင် ၂၀၁၈ ခုံနစ ှ ်တတ ြိုံေ့ င် က င်သုံွေးခွဲ ော ရကောင်ွေးစော ထြိရ ောက်မှု ှြိခွဲငပီွေး ရမမောက်မမောွေးစောရသော အမငင်ွေးပောွေးမှုတက ြိုံေ့ ြိုံ ငမြိြုံွဲ့ ယ်အဆင်၌ ရမဖ ှင်ွေးရပွေးနြိုံင် ခွဲသည်။ ရ ွေးရကောက်ပွဲလုံပင ် ်ွေးစဉ် ပြိုံမြိုံထြိရ ောက်ငပီွေး ပင်လင်ွေးမမင်သောမှု ှြိရစ ရမဖ ှင်ွေးရ ွေးကြိုံ UEC က ၎င်ွေး၏မဟောဗ ဟောစီမကြိ ်ွေး ် ည်မှ ်ွေးခ က်မဖင် ရ ွေးရကောက်ပွဲ အမငင်ွေးပောွေးမှု ၂၀၁၉-၂၀၂၂ ထည်သင်ွေးခွဲပေါသည်။ ယခုံနစ ှ အ ် ရစောပြိုံင်ွေးတင် EMC မ ောွေးကြိုံ ရ ွေးရကောက်ပွဲ တင် မဏ္ြိြုံင်တစ် ပ်အရ မဖင် ည်ွေးဥပရေတင် ထည်သင်ွေးခွဲမခင်ွေးမဖင် တ ောွေးဝင် ရ ွေးရကောက်ပွဲလပ ုံ ်င ်ွေးစဉ်၏ တစ်စြိတတ ် စ်ရေသ မဖစ်ရစခွဲသည်။ EMC ၏ ဆုံွေးမဖတ်ခ က်မ ောွေးမှော ဥပရေရကကောင်ွေးအ စည်ွေးရနှောင်မှုမ ြိရ ှ သော်လည်ွေး ၎င်ွေး၏အရမခခ ည်မှ ်ွေးခ က်မှော ရ ွေးရကောက်ပွဲ မွဲဆယ်စည်ွေးရုံွေးရ ွေး 103 53 For instance Article III(b)(2) of the Dili Indicators of Democratic Elections