တ ာွေးဥပရဒမူရ ာင် ဖွဲ့ွဲ စည်ွေးပအ ံို ရခခခံဥပရဒ ခပင် င်နိုင်ခခင်ွေးမ ှခခင်ွေး ခမ ်မာနိုင်ငံ၏ ၂၀၀၈ ဖွဲ့ွဲ စည်ွေးပရ ံို ခခခံဥပရေမှာ အရခခခံအာွေးခဖငေ့် ေီမိုကရရစီမဆ ်ရသွေး ွဲ ခပည်ရထာင်စို လွှတ်ရတာ်အခပင် ခပည် ယ်နှငေ့်တိုင်ွေးရေသကကီွေး ၁၄ ခိုရှ လွှတ်ရတာ်မျာွေးတင်ပါ တပ်မရတာ်ကခ ေ့်အပ်သညေ့် ကိုယစ ် ာွေးလှယ်မျာွေးကို ၂၅% ရပွေးအပ်ထာွေးရသည်79။ ယင်ွေးပမာဏသည် ရရွေးရကာက်ခံကိုယစ ် ာွေးလှယ် မျာွေး၏အာဏာနှငေ့် လွှတ်ရတာ်၏တရာွေးဝင်မက ှု ိုပါ ထခိုက်ရစပါသည်။ ထိုေ့အခပင်လည်ွေး တပ်မရတာ်နှငေ့် အဆင်ရခပသညေ့် နိုင်ငံရရွေးအင်အာွေးစိုမျာွေးမှ အမတ်ရ ရာတစ်ဝက်ရရံိုခဖငေ့် အစိုွေးရဖွဲွဲ့စည်ွေးနိုင်သညေ့်အတက် လူ ည်ွေးစိုအိုပခ ် ျျုပ်ရရွေး ခဖစ်ရပေါ်လာနိုင်စရာရှသညေ့်အတက် ခပည်သူူ့ဆနဒသည် အစိုွေးရ၏အခငေ့်အာဏာ အရပေါ် အရခခခံခဖစ်သည်ဟူရသာ အရခခခံမူနှငေ့်ပါ ဆ ေ့်ကျင်ရ သည်80။ ထိုေ့အခပင် အရခခခံဥပရေအရ တပ်မရတာ်သာွေးအရာရှမျာွေးကို အဓကကျရသာ ကာကယ်ရရွေး၊ ခပည်ထွဲ ရရွေးနှငေ့် ယ်စပ်ရရွေးရာ ဝ ်ကကီွေးရာထူွေးမျာွေး ခ ေ့်အပ်ရပွေးရသည်81။ ထိုေ့အခပင် “နိုင်ငံခခာွေးအစိုွေးရ၏ ရကျွေးဇူွေးသစစာရတာ်ကို ခံယူရစာငေ့်ရရှာက်ရိုရသသူ” (သမ ိုေ့ ဟိုတ်) တင ို ်ွေးတစ်ပါွေး၏ နိုင်ငံသာွေးခဖစ်သူ တစ်ဦွေးဦွေး မသာွေးစိုဝင်ထွဲတင် ပါဝင်ပါက ယင်ွေးပိုဂျု္ လ်မှာ သမမတခဖစ်ခငေ့်မရှရပ82။ ယင်ွေးပိုေ်မသည် ရေေါ်ရအာင်ဆ ်ွေးစိုကကည်အာွေး သမမတခဖစ်ခငေ့်မရရအာင် တာွေးဆီွေးနိုင်ရ ် ရရွေးဆွဲထာွေးသည်ဟို လူရခပာမျာွေး သည်။ ထိုေ့ရကကာငေ့်လည်ွေး ၂၀၁၅ ခိုနှစ်တင် ရရွေးရကာက်ခံခွဲေ့ရသညေ့် အမျျုွေးသာွေးေီမက ို ရရစီအဖွဲွဲ့ချျုပ် (NLD) အစိုွေးရသည် အဆိုပါအတာွေးအဆီွေးကို ရကျာ်လွှာွေးနိုင်ရ ် နိုင်ငံရတာ်၏ အတင ို ်ပင်ခံပဂ ို ္ျုလ်ရာထူွေးကို ဖ ်တီွေးခွဲေ့ခခင်ွေးခဖစ်သည်။ ဖွဲ့ွဲ စည်ွေးပအ ံို ရခခခံဥပရေကို ခပင်ဆင်ရာတင် ခပည်ရထာင်စိုလွှတ်ရတာ် ကယ ို ်စာွေးလှယ်အာွေးလံိုွေး၏ ၇၅% ရကျာ်ခဖစ်ရသာ သာလ မ ် ွဲအမျာွေးစို လိုအပ်သညေ့်အရလျာက်83 ဥပရေခပင်ဆင်ရရွေးအတက် ကကျုွေးစာွေး လာပါက တပ်မရတာ်က ဗီတိုအာဏာသံိုွေး၍ ချက်ခခင်ွေးပယ်ချခငေ့်ရသည် ှ ။ ထိုေ့အခပင်လည်ွေး အချျုွဲ့ရသာ အရခခခံဥပရေကို ကာကယ်ရပွေးထာွ���းသညေ့် စာပေ ို ်မျာွေးအရ ဥပရေခပင်ဆင်ချက်မျာွေးကို မွဲရပွေးခငေ့်ရသူ ှ မျာွေး အာွေးလံိုွေး၏ ၅၀% အ ည်ွေးဆံိုွေး မွဲလာရပွေးရသာ ဆနဒခယ ံ ူပွဲမျာွေးခဖငေ့် ရထာက်ခံချက် ရယူရ ်လိုအပ်သည်။ ဤသရ ိုေ့ သာ က ေ့်သတ်ချျုပ်ခခယ်မမ ှု ျာွေးရှရ သညေ့်တိုင် NLD အရ ခဖငေ့် ကာလအတင်ွေး အရခခခံဥပရေခပင်ဆင်မှုခပျုလိုပ်ရ ် ကကျုွေးပမ်ွေးခွဲေ့ရသွေးသည်။ 79 Articles 109, 141 and 161 of the Constitution of Myanmar Article 21(3) of the Universal Declaration of Human Rights 81 Article 232(b) of the Constitution of Myanmar 82 Article 59(f) of the Constitution of Myanmar 83 Article 436 of the Constitution of Myanmar 80 45 ၎င်ွေး၏ ပထမသက်တမ်ွေး