စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားထဲ၌ ထည့္သြင္းသင့္သည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္ေသာ ၾကားျဖတ္ရယူျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္၏
အဆင့္တိုင္းအတြက္ စဥ္းစားလုပ္ေဆာင္ရမည့္ အဓိကက်သည့္အခ်က္မ်ားကို ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ အျခားေသာ
အိုင္စီတီဆိုင္ရာဥပေဒႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားအတြက္ မူၾကမ္းမ်ား ေရးဆြဲရာတြင္ လုပ္ကိုင္သကဲ့သို႔၊ ဆက္
သြယ္ေရးႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္ နည္းပညာဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ဥပေဒနွင့္အညီ ၾကားျဖတ္ရယူျခင္းဆိုင္ရာ
စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမူၾကမ္း (သို႔မဟုတ္) မူေဘာင္တိုင္းကို အမ်ားျပည္သူမွ မွတ္ခ်က္ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ အနည္း
ဆံုး သီတင္းသံုးပတ္ အခ်ိန္ေပးရန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသည့္ ျဖစ္စဥ္ကုိ အမ်ားက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိရွိေစရန္
ေဆာင္ရြက္ရန္။
“လူအမ်ားအျပားအား ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈမႈ“ တားျမစ္ခ်က္ကို အမ်ားျပည္သူအား သိရွိေစရန္။ (ေယဘုယ်လက္ခံ
ထားသည္မွာ ဒုစ႐ိုက္မႈလုပ္ေဆာင္သည္ဟု ႀကိဳတင္သံသယမရွိဘဲ အသံုးျပဳသူအမ်ားအျပား၏ ဆက္သြယ္ေျပာ
ဆိုျခင္းမ်ားကို စုေဆာင္းျခင္းႏွင့္/ သို႔မဟုတ္ ရယူျခင္းမ်ားကို ရည္ညႊန္းပါသည္။) အဆိုပါ ကတိကဝတ္ျပဳ လုပ္
ေဆာင္မႈကို မၾကာမီျပဌာန္းမည့္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ၾကားျဖတ္ရယူျခင္းဆိုင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား သို႔မဟုတ္
မူေဘာင္တြင္ ထည့္သြင္းေရးဆြဲရန္ လုိအပ္ပါသည္။ (သိသာထင္ရွားၿပီး ႀကိဳတင္ေသခ်ာစြာ သတင္းရထားေသာ
သံသယျဖစ္ဖယ
ြ ရ
္ ာ ဒုစ႐ိက
ု မ
္ မ
ႈ ်ားကို ပစ္မတ
ွ ္ ထားသည့္ ၾကားျဖတ္ရယူျခင္းမ်ိဳးကိသ
ု ာ တရားဝင္ခင
ြ ့္ျပဳသင္ပ
့ ါသည္။)
ဆက္သြယ္မႈမ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္ရန္အတြက္ ထိေရာက္စြာ ေထာက္လွမ္းႏိုင္ၿပီး၊ အခ်က္အလက္မ်ားကို က်ဴး
ေက်ာ္ဝင္ေရာက္ ရယူႏိုင္ေသာနည္းပညာမ်ားႏွင့္ အသံုးျပဳခြင့္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ပါရွိျခင္း မရွိသည့္ ဆက္သြယ္
ေရးဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္သည့္နည္းပညာမ်ားကို ဝယ္ယူျခင္းမွ ေရွာင္က်ဥ္ရန္။ ျမန္မာ့ေထာက္လွမ္းေရး
လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ထိုကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ လုပ္ႏိုင္စြမ္းမ်ား ယခင္ကရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ ၄င္းတို႔ကို အၿပီးတိုင္
ဖ်က္သိမ္းရန္ သုိ႔မဟုတ္ ထိုသို႔အသံုးခ်မႈမ်ားကို စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားခ်မွတ္ရန္မွာ အလြန္ပင္ ခက္ခဲပါသည္။
အစိုးရအေနျဖင့္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ၾကားျဖတ္ရယူျခင္း အစိုးရအမိန္႔ကို လိုက္နာရသည့္ အိုင္စီတီကုမၸဏီမ်ားအသံုး
ျပဳရန္အတြက္ အစိုးရအေနျဖင့္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ၾကားျဖတ္ရယူရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာမွ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ
ေဆာ့ဖ္ဝဲႏွင့္ ကိရိယာ၊ မကိုက္ညီေသာ နည္းပညာ၊ ပစၥည္းကိရိယာ စသည္ျဖင့္ ခြဲျခားသတ္မွတ္ထားရန္ လြန္စြာ
အေရးႀကီးပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားသည္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား
မပါရွိရာ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ အႏၱရာယ္မ်ားရွိပါသည္။
၅။ အခ်က္အလက္ ကာကြယ္ေရးစံနစ္မ်ားႏွင့္ ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရးတို႔ တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစရန္။
လက္ရွိတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကုမၸဏီမ်ားအတြက္ အခ်က္အလက္ ကာကြယ္ျခင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္မ်ား သို႔မဟုတ္
စံႏႈန္းမ်ား သတ္မွတ္ထားျခင္း မရွိပါ။ အမ်ားျပည္သူ၏ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရး
အမွတ္အသားမ်ားကို ကာကြယ္ေပးျခင္းမ်ား မရွိျခင္းသည္ ကုိယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္အလက္ႏွင့္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ
ရပိုင္ခြင့္ကို လြန္စြာထိခိုက္မႈျဖစ္ေစပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဆိုင္ဘာလံုၿခံဳေရးအတြက္ အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား
တပ္ဆင္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ဥပေဒႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား အေျချပဳတည္ေဆာက္ေနစဥ္တြင္ လူ႔အခြင့္အေရးကိုကာကြယ္
ထားရွိမႈမ်ားႏွင့္ ဆိုင္ဘာဒုစ႐ိုက္မႈမ်ားကို တြန္းလွန္တိုက္ခိုက္ရန္ တရားဝန္လိုအပ္ခ်က္မ်ားသည္ ဘက္မွ်ေစရန္
အေရးႀကီးပါသည္။ (အခန္း ၄.၅ တြင္ ဆိုက္ဘာလံုၿခံဳေရးအတြက္ ပိုမိုျပည့္စံုစြာ ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါသည္။)
အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ အဓိကက်သည့္ အခ်က္မ်ား
ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ အျခားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအတြက္ အသံုးျပဳသူမ်ား၏ အခ်က္အလက္မ်ားကို စုေဆာင္းျခင္း၊ စိစစ္
ျခင္း သို႔မဟုတ္ မွ်ေဝျခင္းတို႔ လုပ္ကိုင္ရာတြင္ အခ်က္အလက္ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ရွင္းလင္းေသာ စံႏႈန္းမ်ားကို
တည္ေဆာက္ရန္။ ထိုစံနစ္မ်ားတြင္ အခ်က္အလက္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ အခ်က္
လက္လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မူဝါဒမ်ားကို အမ်ားျပည္သူ သိရွိႏိုင္ေစေရးလုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ အသံုးျပဳသူမ်ားအား ၄င္းတို႔၏
အစီရင္ခံစာအႏွစ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ အၾကံျပဳတင္ျပခ်က္မ်ား
15