အႀကံျပဳတင္ျပခ်က္မ်ား
ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အႀကံံျပဳတင္ျပခ်က္မ်ားသည္ ကုလသမဂၢ၏ စီးပြားေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ လမ္းညႊန္မႈ
အေျခခံမူမ်ားေအာက္တြင္ အစိုးရနွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား လိုက္နာရမည့္ အခ်က္မ်ားကို အေျခခံေရးသားထားျခင္း
ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရသည္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ေပးရန္ တာဝန္ရွိသလို၊ အိုင္စီတီႏွင့္ဆက္စပ္ေသာ ျပည္
တြင္း၊ ျပည္ပစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္လည္း လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာရန္ တာဝန္ရွိပါသည္။ ကုလ
သမဂၢ၏လမ္းညြန္မႈ အေျခခံမူမ်ားမွ ထုတ္ႏႈတ္ထားသည့္အဓိကအခ်က္မ်ားကို သိသာထင္ရွားေစရန္ သက္ဆိုင္ရာ
ေခါင္းစဥ္အလိုက္ ဇယားထဲတြင္ထည့္ၿပီး ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ထို႔အျပင္ အိုင္စီတီက႑အတြက္ ႏိုင္ငံ
တကာဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးလမ္းညြန္ခ်က္ကို ဥေရာပေကာ္မရွင္၏ “ICT Sector Guide on Implemeting UN
Guiding Principles on Business and Human Rights” (2013) တြင္ ရယူဖတ္႐ႈႏိုင္ပါသည္။
ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရသို႔ အႀကံံျပဳခ်က္မ်ား
၁။ လံေ
ု လာက္သည့္ အကာအကြယေ
္ ပးမႈမ်ားႏွငအ
့္ တူ
အိင
ု စ
္ တ
ီ က
ီ က႑အတြက္
အေၾကာင္းအက်ိဳး
ဆီေလ်ာ္မႈရွိသည့္ မူဝါဒေဘာင္တစ္ရပ္ တည္ေဆာက္ရန္။
ကုလသမဂၢ၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ လမ္းညႊန္ခ်က္အေျခခံမူမ်ား - အစိုးရမွ ကာကြယ္
ေစာင့္ေရွာက္ေပးရမည့္ တာဝန္
၁။
ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ယင္းတို႔၏ ပိုင္နက္နယ္ေျမအတြင္းႏွင့္/သို႔မဟုတ္ တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္ နယ္ပယ္အတြင္း၌ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း
မ်ားအပါအဝင္ အျခားေသာ တတိယအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုက က်ဴးလြန္လာသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိ��းေဖာက္မႈမ်ားမွ အကာ
အကြယ္ေပးရမည္။ ယင္းသို႔ အကာအကြယ္ေပးရာတြင္ ထိေရာက္မႈရွိေသာ မူဝါဒမ်ား၊ ဥပေဒမ်ား စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားကို
ခ်မွတ္ျခင္း၊ တရားစီရင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ေသာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ဟန္႔တားရန္၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္၊ အျပစ္
ေပးရန္ႏွင့္ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ေပးရန္တို႔အတြက္ သင့္ေလွ်ာ္မႈရွိေသာ လုပ္ငန္းအဆင့္ဆင့္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ပါ
သည္။
၂။
ႏိုင္ငံမ်ားအေနႏွင့္ မိမိတို႔၏ နယ္နမိတ္အတြင္း အေျခက် လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကေသာႏွင့္/သို႔မဟုတ္ မိမိတို႔၏ တရား
စီရင္ပိုင္ခြင့္ နယ္ပယ္အတြင္းရွိေနေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား အားလံုးသည္ ၄င္းတို႔၏ လုပ္ငန္းလည္ပတ္ေဆာင္ရြက္မႈ
တစ္ေလွ်ာက္လံုး၌ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာမႈရွိေရးဆိုသည့္ ႏိုင္ငံ၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း
ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။
အစိုးရသည္ နည္းပညာမ်ားကို လြယ္လင့္တကူရယူႏိုင္ေရး ႏိုင္ငံသားမ်ားအား ပံ့ပိုးေပးျခင္း၏ အေရးပါပံုကို လက္ခံၿပီး
ျဖစ္သလို၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ “လူထုဗဟိုျပဳ”သည့္ နည္းလမ္းကိုလည္း ကတိျပဳက်င့္သံုးလ်က္ရွိသည္။ ျမန္မာ့လူ႔ေဘာင္
အတြက္ အိုင္စီတီက႑၏ အနာဂါတ္အလားအလာေကာင္းမ်ား သိရွိနားလည္ေစရန္ လူထုအက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ အခြင့္
အေရးမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးၿပီး တစ္ဆက္တည္းတြင္လည္း အိုင္စီတီ၏ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔တိုး
တက္ျဖစ္ထြန္းေရးကို တြန္းအားေပးမည့္ ဟန္ခ်က္ညီညီ ခ်ဥ္းကပ္လုပ္ေဆာင္မႈတစ္ရပ္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ (အခန္း
၂ တြင္ အိုင္စီတီ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ မူဝါဒမ်ားႏွင့္ ဥပေဒေရးရာမူေဘာင္မ်ားကို ပိုမိုျပည့္စံုစြာ သိရွိႏိုင္ရန္ ဖတ္႐ႈ
ႏိုင္ပါသည္။)
8
ျမန္မာ့ အိုင္စီတီက႑၏ သက္ေရာက္မႈမ်ားအား ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း