ျမန္မာအစိုးရသည္ တရားဥပေဒႏွင့္အညီ ၾကားျဖတ္ယူနားေထာင္ျခင္းအတြက္ ဥပေဒမူၾကမ္းေရးဆြဲရာတြင္ အမ်ားျပည္သူပါဝင္သည့္ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးတိုင္ပင္မႈတစ္ရပ္ ျပဳလုပ္ရန္ ကတိျပဳၿပီးျဖစ္သည္။ ခြင့္ျပဳသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ လြတ္လပ္ၿပီးကၽြမ္းက်င္သည့္ တရားေရးမ႑ိဳင္တစ္ခုခု၏ ႀကိဳတင္ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္သာ ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း မ်ားေစာင့္ၾကည့္ျခင္းကို ခြင့္ျပဳေဆာင္ရြက္သင့္သည္။ တခ်ဳိ႕ေသာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ တရား႐ံုးခြင့္ျပဳခ်က္ထက္ အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးက႑မွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ားရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ကုလသမဂၢႏွင့္ အျခား လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကမူ တရား႐ံုးခြင့္ျပဳခ်က္ကို ပို၍လိုလားသည္။ • ျမန္မာအစိုးရသည္ တရားေရးမ႑ိဳင္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ကိုယူရန္ ကတိျပဳၿပီးျဖစ္သည္။ ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ရာတြင္ ဥပေဒႏွင့္ညီသည့္ အေၾကာင္းကိစၥအတြက္ လိုအပ္ သည္ကိုသာလ်င္ ကန္႔သတ္လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ ထို႔အျပင္ လိုအပ္အခ်က္အရေရာ၊ ကိုက္ညီမႈအရပါ အခြင့္ အေရးထိခက ုိ မ ္ ႈ အနည္းဆံးု ျဖစ္ေစမည့္ နည္းလမ္းမ်ားကိသ ု ာ အသံးု ျပဳသင္သ ့ ည္။ လုပေ ္ ဆာင္ရန္စစ ီ ဥ္သည့္ ေစာင့္ ၾကည့္မႈတြင္ လိုအပ္ခ်က္ရွိမႈႏွင့္ ကိုက္ညီမႈရွိမႈအေပၚ ဓမၼဒိဌာန္က်သည့္ ေလ႔လာဆန္းစစ္ျခင္းတစ္ရပ္သည္ ေစာင့္ၾကည့္မႈကို ခြင့္ျပဳသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ အဓိကက်သည့္ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား တရားဥပေဒႏွင့္အညီ ၾကားျဖတ္ယူနားေထာင္ျခင္းကို မည္သည့္အဖြဲ႕အစည္းက ေတာင္းဆိခ ု င ြ ရ ့္ သ ိွ ည္က ့ ုိ ဥပေဒမူေဘာင္က သတ္မတ ွ ေ ္ ပးရမည္ ျဖစ္သည္။ (ေတာင္းဆိပ ု င ုိ ခ ္ င ြ ရ ့္ သ ိွ ည့္ အဖြ႕ဲ အစည္း မ်ား) ေတာင္းဆိုလာသည့္ ေစာင့္ၾကည္႔ခြင့္မ်ားအေပၚ တရား႐ံုးက ခြင့္ျပဳသင့္၊ မသင့္အေပၚ ဆံုးျဖတ္ရာတြင္ အေျခခံ မည့္ စံခ်ိန္စံညြန္းမ်ားကိုလည္း ဥပေဒမူေဘာင္က သတ္မွတ္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ခြင့္ျပဳခ်က္မွန္သမွ်သည္ သတ္မွတ္သည့္ ေစာင့္ၾကည့္မႈကို အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခြင့္ ျပဳရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ သတ္မွတ္သည့္ အခ်ိန္ကာလ ကုန္ဆံုးပါက ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းခံသည့္ အဖြဲ႕အစည္းအေနျဖင့္ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို ျပန္လည္ေတာင္းခံရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို သက္တမ္းတိုးျခင္းမရွိဘဲ သတ္မွတ္ကာလထက္ ေက်ာ္လြန္ကာ အလို ေလ်ာက္ ဆက္လက္ ေစာင့္ၾကည့္ခြင့္မ်ိဳးကို ခြင့္မျပဳသင့္ေပ။ ေစာင့္ၾကည့္ရယူထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို သိမ္းဆည္းထားရွိခြင့္ အခ်ိန္ပမာဏကိုလည္း မူေဘာင္တြင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ထည့္သြင္းခ်မွတ္ရမည္ျဖစ္သည္။ သတ္မွတ္ခြင့္ျပဳသက္တမ္း ေက်ာ္လြန္ပါက ရယူသိမ္းဆည္း ထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ တရားမဝင္ရယူထားသည့္ သတင္းအခ်က္အလက္ မွန္သမွ်ကိုလည္း ခ်က္ျခင္း ဖ်က္ဆီးပစ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈသူမ်ား ထားရွိျခင္း ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္း အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏိ���င္ငံတကာတြင္လည္း အေျဖရွာၾကဆဲ ျဖစ္ ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ အသီးသီးမွ ပူးေပါင္းပါဝင္သည့္ ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈမႈနည္းလမ္းပံုစံအား ပို၍စိတ္ဝင္စားမႈရွိလာသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းကို ခြင့္ျပဳထားသည့္ အဖြဲ႕အစည္း၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမွ ကင္းလြတ္သည့္ လြတ္လပ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု (သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား)၏ ေအာက္တြင္ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈမႈကို ထားရွိရမည္ျဖစ္သည္။ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈျခင္းကို အေလးအနက္ထား တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ လုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး လိုသလို ေျပာင္းႏိုင္ သည့္ အေျခအမ်ိဳး မျဖစ္ေစရပါ။ အစီရင္ခံစာအႏွစ္ခ်ဳပ္ႏွင့္ အၾကံျပဳတင္ျပခ်က္မ်ား 41