www.arakanstudies.org ၃။ ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းများ မရရှိခြင်းကြောင့် ပြည်သူများအနေဖြင့် ခိုင်လုံသော သတင်းအရင်း မြစ်များကို လက်လှမ်းမမီတော့သည့်အတွက် တဆင့်ခံ သတင်းမှားများ နှင့် သတင်းတုများ၏ သားကောင်ဖြစ်လာရသည်။ ထို့ အပြင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု (သို့ မဟုတ်) လက်နက်ကြီးပစ်ခတ် မှုများအတွက် ကြိုတင်သတိပေး ချက်များကို မရရှိနိုင်သဖြင့် အရပ်သားများ ဘေးလွတ်ရာသို့ အချိန်မီ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နိုင်ရန် ခက်ခဲသွားပြီး ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားလာ စေသည်။ ၄။ ဖုန်း ှင်အ ့ င်တာနက် ြဖတ်ေတာက်ခံရြခင်းသည် ေဒသအတွင်း လူမူစီးပွါး ှင့် လူသားချင်းစာနာ မဆိုင်ရာအကူအညီေပးေရး လုပ်ငန်းများကို ေ ှာင့်ေ ှးေစသည်။ မိ သားစုအတွင်း၌ ြပည်ပ (သိမဟုတ်) င ုိ ်ငံရပ် ြခားတွင် အလုပ်လပ ု ် ေနေသာ ဝင်ေငွ ှ ာေဖွေပးေနသူများမှ ြပန်ပိေငွ (remittances) င ုိ ်ရန်အတွက် အခက်အခဲ ပိုမို ကီးမားလာရ ပီ း၊ မိ သားစု ှ င်သန်ရပ် တည်ေရးအထိပါ စိ နေ ် ခ လာသည်ကို ေတရသည်။ လူသားချင်းစာနာမလုပ်ငန်းများတွင်လည်း ေြမြပင် ှ ိ အေရးေပ လိအ ု ပ် ချက်များကို အချ ိန် ှင့် တေြပးညီ မသိ ှ ိ င ုိ ်သြဖင့် ေဒသခံ ြပည်သူများထံ ေရာက် ှ ိ မည့် အကူအညီများကို အဟနအ ် ့ တားြဖစ် ေစကာ မြဖစ် သင့်ေသာ အသက်ဆံုး ံ းမများကို ဆက်လက် ြမင့်တက်ေစသည်။ လူငယ်များအတွက် ဘဝတိးု တက်ေရးဆိုင်ရာ အခွ င်အ ့ လမ် းများကို အင်တာ နက်အသံုးြပ ြခင်းအားြဖင့် ှ ာေဖွခွင်တ ့ င ွ ်လည်း အကနအ ် ့ သတ်များစွာ ကံ ေတခဲ့ ရသည်။ ၅။ အာရက္ခတပ်တော်ထိန်းချုပ်ရာဒေသများတွင် အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေးအစိုးရမှ ဖွင့်လှစ် ထားသော အင်တာနက်စင်တာများ ရှိနေသော်လည်း ဝန်ဆောင်မှု အသုံးပြုရန် စောင့်ဆိုင်းရခြင်း၊ ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမားခြင်း နှင့် ဝန်ဆောင်မှုအသုံးပြုချိန် ကန့်သတ်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ အပြင် အင်တာနက်စင်တာအများစုကို မြို့အတွင်းသာ အကန့်အသတ်ဖြင့်ခွင့်ပြုထားပြီး အင်တာ နက်ရရှိနိုင်သည့် နေရာများသို့ သွားရောက်ရန် သဘာဝဘေးနှင့် လေကြောင်းအန္တရာယ်တို့ ကို ကြုံတွေ့နေကြရသည်။ ထို့ ကြောင့်ကျေးလက်နေပြည်သူများသည် သတင်းအချက်အလက်ရယူ ရာတွင်နှင့် ပြည်ပရှိ မိသားစု၊ ဆွေမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် အခက်အခဲများစွာ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အခက်အခဲများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် အာရက္ခပြည်သူ့တော်လှန်ရေး အစိုးရ၏ နည်းပညာဌာနမှ စတားလင့် အင်တာနက် ငှားရမ်းသုံးစွဲခွင့် ပြဌာန်းချက်များကို ထုတ်ပြန် ထားသော်လည်း၊ လက်တွေ့တွင် စက်ပစ္စည်းတန်ဖိုးနှင့် လစဉ်ကြေးမှာ သာမန်ပြည်သူများအတွက် လက်လှမ်းမမှီနိုင်လောက်အောင် မြင့်မားနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ၄�� သုံးသပ် ချက် ၂၁ ရာစုတွင် ဖုန်းနှင့် အင်တာနက်ကဲ့သို့ တယ်လီဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများသည် ပြည်သူတစ်ယောက်ချင်းစီအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော နေ့စဉ်သုံးကုန်ဖြစ်သည်။ သို့ သော် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခကြောင့် ပြတ်တောက်သွားခဲ့ရသော ဖုန်း နှင့် အင်တာနတ်လိုင်းများကို ရခိုင် ပြည်သူများ ပြန်လည်ပြည့်ဝစွာ အသုံးပြုနိုင်ရန် အခြေအနေမှာလည်း လက်ရှိကာလတွင် စိန်ခေါ်မှု များနေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ ကြောင့် သမားရိုးကျအတိုင်းဆိုလျှင် ရခိုင်ပြည်သူများ ဖုန်းနဲ့အင်တာနက် လိုင်းများကို ပြန်လည် သုံးစွဲနိုင်ရေးသည် စစ်ကော်မရှင်အစိုးရနှင့် အာရက္ခတပ်တော်ကြား စစ်ရေး အရ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအရ ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိမှု အခြေအနေများနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်နေပေသည်။ စာမျက် ှာ ၈