ြမန်မာနိုင်ငဳအတွက် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်လမ်ဵညဃန် အချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ဥပေဒကို ၎င်ဵတို့လက်လှမ်ဵမီနိုင်မည်မဟုတ်သညဴ် သတင်ဵအချက်အလက်မျာဵ ရယူရန်နှငဴ် အမှာဵအယွင်ဵမျာဵကို ေဖာ်ထုတ်ရန်အတွက် အသုဳဵြပုနိုင်သည်။ ၂။ သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို အေကာင်အထည်ေဖာ်ြခင်ဵ သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို အကျိုဵသက်ေရာက်ေစေရဵအတွက် နိုင်ငဳမျာဵတွင် မည်ကသ ဲဴ ို့ ကျငဴ်သုဳဵရ မည်ကို ေဖာ်ြပရန် ဥပေဒမျာဵကို ရှင်ဵလင်ဵစွာ အေကာင်အထည်ေဖာ်ရန် လိုအပ်၏။ အေကာင်ဵဆုဳဵကေတာဴ ဥပေဒြပုြခင်ဵသည် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူရန် “ရပိုင်ခွငဴ်” တစ်ခုအြဖစ် ထိုကိစ္စကို အတိအလင်ဵ ေဘာင်ခတ်သငဴ်ြခင်ဵပင်ြဖစ်၏။ သို့ေသာ် ယင်ဵကို လုပ်ထုဳဵလုပ်နည်ဵဆိုင်ရာ ရပိုင်ခွငဴ်တစ်ခုအြဖစ်လည်ဵ ေဖာ်ြပနိုင်သည် ("လူတိုင်ဵသည် သတင်ဵအချက်အလက်အတွက် ေတာင်ဵဆိုမငတစ်ခု ြပုလုပ်နိုင်သည်" ဟု ဆိလ ု ို၏)။ အေကာင်ဵဆုဳဵကျငဴ်သုဳဵမငမှာ ယင်ဵကို အဓိက အဆငဴ်အတန်ဵသို့ ပို့ေဆာင်လျက် ဖွဲ့စည်ဵပုဳအေြခခဳ ဥပေဒဆိုင်ရာ အာမခဳချက်အြဖစ် ထိုရပိုင်ခွငဴ်ကို ြပဋ္ဌာန်ဵရန်နှငဴ် ယင်ဵမှာ လူ့အခွငဴ်အေရဵတစ်ရပ်ြဖစ်မပီဵ ဥပေဒ ြပုေရဵအာဵ ထိခိုက်ကျဆင်ဵေစြခင်ဵမရှိေ ကာင်ဵ ရှင်ဵရှင်ဵလင်ဵလင်ဵေဖာ်ြပရန်ြဖစ်သည်။ သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်သည် အကန့်အသတ်ခခင်ဵချက်ြဖငဴ် အြမငဴ်ဆုဳဵထုတ်ေဖာ်မငနိယာမအေပါ် အေြခခဳထာဵ၏။ အြမငဴ်ဆုဳဵထုတ်ေဖာ်မငဆုသ ိ ည်မှာ နိုင်ငဳမျာဵက အေြခခဳအာဵြဖငဴ် တတ်နိုင်သမျှ သတင်ဵ အချက်အလက်မျာဵစွာကို လူသိရှင် ကာဵရရှိနိုင်ေစရန် ကကိုဵပမ်ဵသငဴ်မပီဵ အချက်အလက်ရယူခွငဴ်ေပဵသညဴ် ြပဋ္ဌာန်ဵချက်မျာဵကို တတ်နိုင်သမျှ ကျယ်ကျယ်ြပန့်ြပန့် အဓိပ္ပာယ်ေကာက်ယူသငဴ်သည်ဟု ဆိလ ု ိုသည်။ သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ဥပေဒမျာဵအရ ယင်ဵကို လက်ေတွ့ကျငဴ်သုဳဵစဉ် ဤရပိုင်ခွငဴ်ကို ကျငဴ်သုဳဵ အပ်ေသာ နည်ဵလမ်ဵနှစ်သွယ် ရှိေလ၏။  တုဳ့ြပန်မင သို့မဟုတ် တုဳ့ြပန်မငဆုင ိ ်ရာ အချက်အလက်မျာဵကို ပဳဴပိုဵေပဵြခင်ဵ - မည်သူမဆို မိမိအလိုရှိ ေသာ သတင်ဵအချက်အလက်အတွက် ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵထဳ ေတာင်ဵဆိုနိုင်သည်။ အာဏာပိုင် မျာဵသည် သတ်မှတ်လုပ်ထုဳဵလုပ်နည်ဵမျာဵနှငဴ်အညီ ေတာင်ဵဆိုသူထဳ အချက်အလက်မျာဵကို ေပဵပို့ရ မည်။  သတင်ဵအချက်အလက်မျာဵကို တက်ဂကစွာ ပဳဴပိုဵေပဵြခင်ဵ - ြပည်သူ့အာဏာပိုင်မျာဵသည် ထိုသတင်ဵ အချက်အလက်အတွက် သီဵြခာဵေတာင်ဵဆိုမငမရှိလျှင်ပင် အဓိကသတင်ဵအချက်အလက်အမျ ိုဵအစာဵ မျာဵကို ထုတ်ြပန်သငဴ်၏။ သို့မှသာ လူတိုင်ဵဝင်ေရာက် ကညဴ်ရငနိုင်မည်ြဖစ်သည်။ သတင်ဵအချက်အလက်မျာဵကို တက်ဂကစွာ ထုတ်ေဝြခင်ဵသည် သတင်ဵရယူပိုင်ခွငဴ်၏ အေရဵကကီဵေသာ ကဏ္ဍ တစ်ခုြဖစ်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ေခတ်တွင် ပွငဴ်လင်ဵြမင်သာေသာအစိုဵရအြဖစ် သတင်ဵအချက်အလက်မျာဵကို အင်တာနက်မှတစ်ဆငဴ် တတ်နိုင်သမျှ တတ်နိုင်သမျှ ေဖာ်ြပေပဵရန် အေလဵထာ���လာမပီြဖစ်၏။ ြပည်သူမျာဵ The Centre for Law and Democracy a non-profit human rights organisation working internationally to provide legal expertise on foundational rights for democracy. 7