ြမန်မာနိုင်ငဳအတွက် သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်လမ်ဵညဃန်
သတင်ဵအချက်အလက် ရယူပိုင်ခွငဴ် ဥပေဒမျာဵကို လက်ခဳေသာ နိုင်ငဳအေရအတွက် တည်မငိမ်စွာ တိုဵတက်
လာြခင်ဵနှငဴ်အတူ သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို နိုင်ငဳတကာက အသိအမှတ်ြပုမငသည် တွဲဖက်လျက်
ြမငဴ်တက်လာခဲဴသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အကုန်တွင် နိုင်ငဳေပါင်ဵ ၁၂၀ နီဵပါဵ၌ သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်
ဥပေဒကို လက်ခဳကျငဴ်သုဳဵခဲဴ ကသည် (RTI အဆငဴ်သတ်မှတ်ချက်ကို www.RTI-Rating.org တွင် ကညဴ်ပါ။)
၁။ သတင်ဵအချက်အလက် ရယူပိုင်ခွငဴ်၏ အေရဵပါြှု
သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ကို လက်ခဳကျငဴ်သုဳဵြခင်ဵသည် အေရဵကကီဵေသာ အကျိုဵခဳစာဵခွငဴ်မျာဵစွာကို
ေဆာင် ကဉ်ဵေပဵနိုင်၏။ ယင်ဵတို့အနက် တချို့ကို ေအာက်တွင်ေဖာ်ြပထာဵသည်။
၁၊ ၁။ ဒီမိုကေရစီနှငဴ် တာဝန်ခဳမင
ကျန်ဵမာကကဳဴခိုင်ေသာ ဒီမိုကေရစီစနစ်အတွက် အမျာဵြပည်သူအကျိုဵစီဵပွာဵဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်မျာဵနှငဴ်ပတ်သက်
ေသာ သတင်ဵအချက်အလက်မျာဵကို လွတ်လပ်စွာ ရယူခွငဴ်သည် မရှိမြဖစ် လိုအပ်၏။ ဒီမိုကေရစီ၏ အဓိက
လက္ခဏာတစ်ရပ်မှာ လူတစ်ဦဵချင်ဵစီက ၎င်ဵတို့အေပါ် သက်ေရာက်မငရှိေသာ ကိစ္စရပ်မျာဵနှငဴ် ပတ်သက်၍
ဆုဵဳ ြဖတ်ချက်ချရာ၌
ထိေရာက်စွာ
ပါဝင်ေဆာင်ရွက်နိုင်စွမ်ဵ
ရှိြခင်ဵပင်တည်ဵ။
အိန္ဒိယတရာဵရုဳဵချုပ်၏
စီရင်ချက်တစ်ခုတွင် "လူ့အဖွဲ့အစည်ဵတစ်ရပ်သည် ဒီမိုကေရစီကို ၎င်ဵ၏ယုဳ ကည်ချက်ြဖငဴ် လက်ခဳရန် ေရွဵ
ချယ်သညဴ်ေနရာ၌ နိုင်ငဳသာဵမျာဵအေနြဖငဴ် ၎င်ဵတို့၏ အစိုဵရသည် မည်သည်တို့ကို လုပ်ေဆာင်ေနေ ကာင်ဵ
သိရှိသငဴ်၏" ဟူ၍ ေဖာ်ြပခဲဴသည်။ ဒီမိုကေရစီနိုင်ငဳမျာဵတွင် ၎င်ဵတို့၏ေခါင်ဵေဆာင်မျာဵကို တိုက်ရိုက်ေရွဵ
ေကာက်တင်ေြမစာက်ြခင်ဵသာမက ပညာေရဵနှငဴ် ကျန်ဵမာေရဵကဲဴသို့ေသာ ြပည်သူ့ဝန်ေဆာင်မငမျာဵအတွက်
နိုင်ငဳသာဵကကီဵ ကပ်ေရဵအဖွဲ့မျာဵ၊ အဆိြု ပုထာဵေသာ အစိုဵရအစီအမဳမျာဵ၊ လုပ်ေဆာင်ချက်မျာဵ၊ မူဝါဒမျာဵ
သို့မဟုတ် ဥပေဒမျာဵအေပါ် မှတ်ချက်ေပဵြခင်ဵဆိင
ု ်ရာ လုပ်ငန်ဵစနစ်မျာဵအပါအဝင် အမျ ိုဵမျိုဵေသာ ပူဵေပါင်ဵ
ပါဝင်မင စနစ်မျာဵကို ချမှတ်ေပဵထာဵသည်။ အေရဵကကီဵသည်မှာ ဤလုပ်ေဆာင်မငစနစ်မျာဵတွင် အစိုဵရက
သိမ်ဵဆည်ဵထာဵေသာ အချက်အလက်မျာဵအပါအဝင် ေနာက်ခဳသတင်ဵအချက်အလက်မျာဵကို အချိန်မီ တိကျ
ြပညဴ်စုဳစွာ ရယူနိုင်ြခင်ဵမရှိလျှင် မည်သို့ေသာ လုပ်ေဆာင်မငမျ ိုဵကိုမျှ အဓိပ္ပါယ်ရှိရှိ ေဆာင်ရွက်ရန် မြဖစ်နိုင်ေချ။
၁၊ ၂။ အခိုင်အမာ ဖွဳ့မဖိုဵတိုဵတက်မင
သတင်ဵအချက်အလက်ရယူပိုင်ခွငဴ်ဆိုင်ရာဥပေဒမျာဵြဖငဴ် ြမစငဴ်တင်ထာဵေသာ ပူဵေပါင်ဵပါဝင်ေဆာင်ရွက်မငသည်
ဖွဳ့မဖိုဵတိုဵတက်ေရဵအစပျိုဵအဆငဴ်အထိ လဃမ်ဵခခုဳလျက်ရှိ၏။ ဤဥပေဒမျာဵြဖငဴ် ြမစငဴ်တင်ထာဵေသာ ပူဵေပါင်ဵ
ပါဝင်ေဆာင်ရွက်မငသည် ဖွဳ့မဖိုဵတိုဵတက်ေရဵပဏာမအဆငဴ်အထိ တိုဵချဲ့လျက်ရှိ၏။ အကျ ိုဵခဳစာဵခွငဴ်ရှိသူမျာဵ
နှငဴ် ၎င်ဵတို့၏ပါဝင်ပတ်သက်မငကို ြမစငဴ်တင်ေပဵြခင်ဵြဖငဴ် ပွငဴ်လင်ဵြမင်သာမငရှိကာ ေဒသဖွဳ့မဖိုဵေရဵပဏာမ
The Centre for Law and Democracy a non-profit human rights organisation working
internationally to provide legal expertise on foundational rights for democracy.
3