အမ ှောင်ကကှောြားက အင်တှောနက်၊ အန္တရှောယ်ကကှောြားက လအသက်
ူ့
You’re not connected
အခန်း (၁) နိဒါန်း
အင်တာနက်သည် ဒီမက
ို ရေစီအခွင့််အရေေး၊ လူ့အခွင့််အရေေး၊ လွတ်လပ်စွာ ထိုတ်ရ ာ်ရ ပာဆိုခွင့််
အရေေးတိုို့ကို မြှင့််တင်ောတွင် ဆက်သွယ်မှု ကကာေးခံကေယာတစ်ခအ
ို
စ် လွန်စွာမှ အရေေးပါသည်။
ရနို့စဥ်လရနမှုဘဝတွင် အင်တာနက်သည် မေှမ စ်
စ်လာပပီေး ဆက်သယ
ွ ်ရေေး၊ သတင်ေးအချက်
အလက်မျှရဝရေေး၊ ပညာရေေး၊ ကျန်ေးမာရေေးမှစကာ နိုင်ငံသာေးတစ်ဦေး၏ နင
ို ်င့်အ
ံ ရေေးမျာေးတွင် ပါဝင်
နိုင်လာသည်အထ ရ ပာဆို ခင်ေး၊ ရေေးသာေး ခင်ေး၊ သတင်ေးအချက်အလက်
လိုပင
် န်ေးရဆာင်တာမျာေးတွင် မေှမ စ်
န်ို့
ေး ခင်ေးစသည့််
စ်သည်။ ကမဘာနှင့်အ
် ဝန်ေးတွင်လည်ေး အင်တာနက်
ေေှ ခင်ေးသည် အရ ခခံကျရသာ လူ့အခွင့််အရေေး (ေပိုငခ
် င
ွ ့််) တစ်ခို စ်လာသည်။ သိုို့ရသာ်လည်ေး
အာဏာေှငန
် ိုင်ငံမျာေးနှင့်် အာဏာေှငဆ
် န်ရသာ နင
ို ်င့်ရ
ံ ခါင်ေးရဆာင်မျာေးသည် လထို၏ လွတ်လပ်စွာ
ထိုတ်ရ ာ်ရ ပာဆိုခွငက
့်် ို ပတ်ပင်ေန်၊ နှပ်ေန် အင်တာနက်ကို လက်နက်သ ယ
ွ ် အသံေးို ချလာကက
သည်။
မန်မာနိုင်ငက
ံ ့်သို့ို အာဏာေှငအ
် ဆက်ဆက် အိုပ်ချျုပ်ခံခ့်ေရသာနိုငင
် ံတင
ွ ် အင်တာနက်သည်
လထိုကို
နှပ်ေန်၊ အာဏာေှငတ
် ို့ို၏ လူ့အခွင့််အရေေးချျုေးရ ာက်မှုရတွကို
ံိုေးကွယ်ေန်အတွက်
တ်ရတာက်ခံေရလ့်ေသည်
ှ
။ မန်မာနင
ို ်ငတ
ံ ွင် အင်တာနက် တ်ရတာက်ခံေမှုကို ပန်ကကည့််လျှင်
အချန်ကာလ ၃ ခိုကို အဓကရတွွေ့ေသည်။ ၂၀၀၇ ခိုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၈ေက်ရနို့ ရေွေဝါရောင်
အရေေးအခင်ေးကာလအတွငေး်
စ်ပွာေးခ့်ရသာ အင်တာနက် တ်ရတာက် ခင်ေးသည် မန်မာနင
ို ်ငံတွင်
အရစာဆံိုေးချျုေးရ ာက်ခေ
ံ ခင်ေး စ်သည်။
ဇန်နဝါေီလ၊ ၂၀၂၁ ခိုနစ
ှ တ
် င
ွ ် မန်မာနင
ို ်ငအ
ံ တွင်ေး ဆိုေယ
ှ ်မဒ
ီ ီယာအသံေးို ပျုသ ၂၉ သန်ေး ေှခ့်ရသာ်
လည်ေး ၂၀၂၂ ခိုနှစ်၊ ဇန်နဝါေီလတွင် ဆိုေယ
ှ မ
် ီဒယ
ီ ာအသံေးို ပျုသ ၉ သန်ေးဝန်ေးကျင်နီေးပါေး ရလျာ့်ကျ
ခ့်ပပီေး နိုင်ငံအတွင်ေး ဆိုေယ
ှ ်မီဒယ
ီ ာအသံေးို ပျုသ သန်ေး ၂၀ ရကျာ်မျှသာေှရကကာင်ေး သေှေသည်။1
(၁.၁) ၂၀၀၇ အငတာနက ဖြတတတာကမှု
ရေွှေဝါရောင်ရတာ်လှန်ရေေးသည် ၂၀၀၇ ခိုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၀ ေက်ရနို့ ဝန်ေးကျင်တင
ွ ်
စတင်ခ့်ပပီေး ထအ
ို ချန်ကာလတွင်
မန်မာ ပည်လဦေးရေ၏ ၁ ောခိုငန
် ှုနေး် ခန်ို့သာ အင်တာနက်
အသံေးို ပျုနိုငခ
် ့် သည်။2 သိုို့ရသာ် ရေွှေဝါရောင်ရတာ်လှန်ရေေးအတွင်ေး စစ်တပ်၏ ဆနဒ ပလထိုအရပေါ်
နှပ်ပ ျုခမှု
ွ ဓာတ်ပမ
ံို ျာေး၊ ဗီဒီယမ
ို ျာေး ရိုက်ကေးနင
ို ခ
် ့်ပပီေး ကမဘာမ
့် ီဒီယာကကီေးမျာေးသို့ို ရပေးပိုို့နင
ို ်ခသ
့် ည်။
1
https://datareportal.com/digital-in-myanmar
2
Internet Access Cut Off in Burma. (2007, September 28). The Guardian.
https://www.theguardian.com/world/2007/sep/28/burma.marktran
1