B7: အွန်လိ&ငး် သတင်းအချက်အ လက် နယ်ပ ယ်တင
ွ ် ေထွြပားစံ&လင်မ1 ကင်းမဲ့ေနပါသလား။ (၀-၄ မ.တ်)
၁ မ.တ်
B7: Does the online information landscape lack diversity? (0–4 points)
1
ြပည်သေရးရာအေXကာင်
R့
းအရာများ ေဆွးေ2ွးြခင်း2Eင ့် မီဒ ီယာများအေပ*
အစိ4းရ2Eင ့် စစ်တပ် တိ4၏
့ ထိနး် ချDပ်မ/များသည် အွန်လိ4င ်းေပ*၌
အြမင်\
် ျား ကွဲြပားစံ4လင်မ/ကိ4 သိသိသာသာ
့ / ေထာင့မ
အကနအ
် ့ သတ်ြဖစ်ေစသည် (B5 ကိ4 Xကည့်ပါ)။ စစ်တပ်၏
တရားဝင်အေကာင့မ
် ျား2Eင ့် စာမျက်2ာE များကိ4 ေဖ့စ်ဘွတ်ခ်က
ဖယ်HEားခဲ့ေသာ်လည်း (B2တွင ် Xကည့်ပါ) \ိ4ဟင်ဂျာ ပဋိပကa2င
E ့်
လRနည်းစ4အ4ပ်စ4များအေXကာင်းအပါအဝင် အချိD Oေသာ
အေရးကိစûများ2Eင ့် ပတ်သက်သည့် စစ်တပ်၏
သတင်းထ4တ်ြပန်ချက်များသည် အွန်လိ4င ်းေပ*တွင ် ေြပာဆိ4မ/များအြဖစ်
ဆက်လက်၍ ြခယ်လEယ်ထားဆဲ ြဖစ်သည်။ ထိ4သေဘာထား
\/ ေထာင့်များကိ4 အစိ4းရပိ4င ် \4ပ်သံလkင ့်မီဒ ီယာများတွင ် ေဖာ်ြပZပီးလFင်
ေဖ့စ်ဘွတ်ခ်ေပ* HEိ အများြပည်သR ေြပာဆိ4မ/အေXကာင်းအရာအြဖစ်
ေရာက်HEိလာသည်။ ထိ4အေXကာင်းအရာများကိ4 စစ်တပ်ေနာက်ခံHEိသည့်
အသံ4းြပDသRများ သိမဟ4
4 ့ တ် အြခား စစ်တပ်ေထာက်ခံေသာ
အေကာင့်များမE ြဖနေ
် ့ ဝသည်။262
အစိ4းရ၏ ဆင်ဆာြဖတ်ေတာက်ရန် qကိDးပမ်းမ/များသည်
လွတ်လပ်ေသာ သတင်းရပ်ကွက်များမE ထွက်ေပ*လာေသာ
အွန်လိ4ငး် အေXကာင်းအရာများ၏ ေထွြပားစံ4လင်မအ
/ ေပ*လည်း
သက်ေရာက်မ/ HEိသည်။ ဥပမာ ၂၀၁၉ ခ42Eစ်တွင ် စစ်တပ်သည်
မီဒယ
ီ ာများအား ြပည်တွင ်းHEိ ပဋိပကaကိ4 ရည်ukနး် သည့်အခါ
“ြပည်တွင ်းစစ်”ဟ4 ေြပာဆိ4ြခင်း မြပDရန် ေတာင်းဆိ4ခသ
ဲ့ ည်။263 ၂၀၁၇
ခ42စ
E ်တွင ် အစိ4းရသည် မီဒယ
ီ ာအားလံ4းအား \ိ4ဟင်ဂျာ အေရးအခင်းကိ4
ရည်ukန်းရာတွင ် “စစ်ေသွး∫က” သိ4မဟ4
့ တ် “လက်နက်ကိ4င”် ဟ4 မသံ4းပဲ
“အXကမ်းဖက်သမား” ဟRေသာ အသံ4းအ2/န်းကိ4 သံ4းရန်
အမိနေ
် ့ ပးခဲ့သည်။264 ၂၀၁၇ ခ42စ
E ်တွင ်လည်း
အချိD Oေလ့လာသံ4းသပ်သRများ၏ အဆိ4အရ ဘီဘီစီသည် “\ိ4ဟင်ဂျာ”
ဟRေသာ စကားလံ4း ပါဝင်သည့် “အစိ4းရမE တားြမစ်ထားေသာ
စကားလံ4းများ”ကိ4 အသံ4းြပDထားေသာေXကာင့် ဘီဘီစီ အစီအစëများကိ4
MNTV က ဖယ်ထ4တ်ပစ်Zပီးေနာက် MNTV 2Eင ့် ဖက်စပ်ထ4တ်လkငမ
့် /ကိ4
အဆံ4းသတ်မည်ဟ4 ဘီဘီစီက ေXကညာခဲ့သည်။265 ၂၀၁၈ ခ42စ
E ်
ဇွနလ
် တွင ် အစိ4းရ \4ပ်ြမင်သံXကားတွင ် “\ိ4ဟင်ဂျာ” ဟRေသာ
စကားလံ4းကိ4 ဆင်ဆာြဖတ်ရန် အစိ4းရသည် ထပ်ခါတလဲလဲ
qကိDးစားသည့်ေနာက် Radio Free Asia (RFA) သည်
Government and military control over public discourse
and the media has significantly restricted the diversity of
viewpoints online (see B5). Despite Facebook’s removal
of several official military accounts and pages (see B2),
the military’s messaging on certain issues, including on
the Rohingya conflict and minority groups, have
continued to monopolize the online narrative. These
viewpoints are presented on state-controlled broadcast
media, and then feed into the public narrative on
Facebook. Such content is then spread through users with
military backgrounds or other promilitary accounts.270
The state’s censorship efforts have also affected the
diversity of online content produced by independent
sources. For example, in 2019 the military requested that
the media refrain from saying “civil war” when referring
to domestic conflict.271 In 2017, the government ordered
that all media use the term “terrorist” instead of
“insurgent” or “militant” when referring to the Rohingya
crisis.272 Also in 2017, the BBC announced that it would
end its broadcasting partnership with MNTV after the
network repeatedly pulled BBC programs for using
“government restricted words,” which included the word
“Rohingya,” according to some analysts.273 In June 2018,
Radio Free Asia (RFA) cancelled its partnership with the
Democratic Voice of Burma (DVB) after the government
repeatedly attempted to censor the word “Rohingya” on
state television.274 RFA, however, reported that it would
still cover Myanmar on social media.275
During the reporting period, the most-visited websites in
Myanmar were Google, YouTube, and Facebook.276
However, few people use internet browsers, with most
users preferring Facebook apps on their mobile phones.
The most popular Facebook pages were all run by media
outlets, some of which were foreign and none of which
were state-controlled.277
ဒီမိ4ကရက်တစ်ြမန်မာ့အသံ (DVB) 2Eင ့် ပRးေပါင်းမ/ကိ4
ဖျက်သိမ်းလိ4က်သည်။266 သိေသာ်
4့
RFAသည် လRမ/မီဒ ီယာေပ*တွင ်
ြမန်မာ2ိင
4 င
် အ
ံ ေXကာင်းကိ4 ဆက်လက် တင်ဆက်ပါမည်ဟ4
ေြပာခဲ့သည်။267
အစီရင်ခံစာ ကာလအတွင ်း ြမန်မာြပည်တွင ် အများဆံ4းXကည့်\/ခဲ့ေသာ
ဝက်ဘ်ဆိ4က်များမEာ ဂRဂဲလ(် Google)၊ YouTube2Eင ့် ေဖ့စ်ဘွတ်ခ်တိ4 ့
ြဖစ်သည်။268 သိေသာ်
4့
လRအနည်းငယ်ကသာ အင်တာနက် ဘေရာင်ဇာ
Free Expression Myanmar (FEM) and Freedom House - Freedom of the Net: Myanmar - အင်တာနက်ေပ*တွင် လွတ်လပ်မ/ - ြမန်မာ2ိ4င်ငံ - Page 24