Myanmar: Human Rights Analysis of Biometric Digital ID Systems လက္နတွျို့တွင နိင ို ငံသာ်းစစနဆ်းနရ်း က္ဒမ ာ်းသည နိင ို ငံသာ်းအ ွငအနရ်းက္ိိုအမ ညအဝ န ်း ိိုင ွငမရှိနသာနကက္ာင ၎င်းတိိုသည ရိိုဟငဂ ာအသိင ို ်းအဝိိုင်းမှ အြွျို့ဝငမ ာ်းက္ိိုနြာထိုတရနနှင စမှတထာ်းရန နည်းလမ်းတစ ိုမြစသညဟို နလလာသအ ိြုျို့က္ ယံိုကက္ညကက္သည။ ဥ မာအာ်းမြင က္ိုလသမဂ္ လအ ွငအနရ်းဆိိုငရာမဟာမင်းကက္ီ်းရံို်းမှ အမ ိြု်းသာ်းစိစစနရ်းက္တသည ရိိုဟငဂ ာမ ာ်း၏ နိင ို ငံသာ်းမြစမှုက္ိိုမငင်း ယမ င်း၊ နိင ို ငံမမြစမ င်း၊ အနမ ံဝနနဆာငမှုမ ာ်း သိမဟို ို တ လွတလ စွာသွာ်းလာ င ွ မ ာ်းက္ိို က္နသတမ င်းစသညတိိုက္ိို နဝြန သည။ ရိိုဟငဂ ာအမ ာ်းအမ ာ်းက္ နိင ို ငံသာ်းစစနဆ်းနရ်းက္တမ ာ်းက္ိို မငင်းဆိို ပ ီ်း တစ ိုက္ိိုမျှ မယနဆာငလိိုန ။ သိနသာ ို လည်း အ ိြုျို့နသာ အစီရင ံစာမ ာ်းတွင နဒသဆိိုငရာနရွ ်းနက္ာက္ ွမ ာ်းတွင ါဝငရန သိမဟို ို တ ငါ်းြမ်းမ င်းနှင နလှလိိုငစငရယမ င်းအတွက္ က္ဒမ ာ်းက္ိို ိိုငဆိိုငထာ်းရန လိိုအ မ င်းနသာနကက္ာင မမြစမနနမ ြုလို ရနလိိုအ နကက္ာင်းမ သ သည။ မှတ ံိုတငနရ်းလို ငန်းနှင ဆက္စ နသာ က္ဒမ ာ်းရရှိရန နိင ို ငံသာ်းစစနဆ်းနရ်းက္တမ ာ်း လံိုမ ံြုနရ်းတ ြွျို့ဝငအ ိြုျို့က္ အလွသံ်းို စာ်းလို နကက္ာင်း စွ စွ က္မ ာ်းလည်း ရှိနနသည။ အ ြု အာ်းမြငဆိိုရလျှင ါဝငရနလိအ ို သည။ အနမ ံထာ်းမ င်း၊ မမနမာနိင ို ငံ၏ နိင ို ငံသာ်းလက္မှတမ ာ်းသည နိင ို ငံသာ်းလက္မှတမ ာ်း ရိိုဟငဂ ာမ ာ်းနှင အနမ ထိုတန ်းမ င်းသည အမ ာ်းလနည်းစို ံလှု ရှာ်းမှုမ ာ်းတွင နိင ို ငံသာ်းမြစမှုမအန ေါ် အို စိုမ ာ်းက္ိို နိင ို ငံသာ်းအမြစ အသိအမှတမမ ြုမ င်းစသည စိနန ေါ်မှုမ ာ်းနကက္ာင နိင ို ငံသာ်းလက္မှတစနစအာ်း ဒစဂ စတယစနစသိို နမ ာင်းလရနကက္ိြု်း မ်းမှုသည အမငင်း ွာ်းြွယ မြစလာနိင ို န သည။ ၂.၂ ဒစ့်ဂျစ့်တယ့် ID အဆခု ပိုလွှာမျာူး မကက္ာနသ်းမီနစ ှ မ ာ်းအတွင်း မ ညသအငအာ်းဝနကက္ီ်းဌာနသည စမတက္တမ ာ်းမြင မမနမာနိင ို ငံအလို သမာ်း၊ လဝငမှုကက္ီ်းကက္ နရ်းနှင စက္က မြငထိုတလို ထာ်းနသာ အစာ်းထိ်းို ရန ဒစဂ စတယ ID နိင ို ငံသာ်းစိစစနရ်းက္တမ ာ်းက္ိို စနစ၏ က္ိိုအသံ်းို မ ြုမညဟိုနကက္မငာ သည။ သိနသာ ို လည်း ယင်းအတွက္ ဥ နဒမန biometric data ာငလည်း ရှိမနနနသ်းန ။ က္ျွန ို တိို၏ အနတွျို့အကက္ံြုအရ မဝါဒတိိုငရာအနထာက္အထာ်းမ ာ်းလည်း မရှိနသ်း ါ။ ဒစဂ စတယ ID စနစက္ိို ၂၀၁၃ ိုနစ ှ က္ င လို နဆာငရန စဉ််းစာ်း နသာလည်း စီမံက္ိန်း လို နဆာငရန ရန ံိုနငွမလံိုနလာက္သညအတွက္ နနှာငနနှ်း ရသည။ ၂၀၁၆ မမနမာနိင ို ငံ၏ စီ်း ွာ်းနရ်းအ က္ (၁၂) Master Plan တိိုက္ က္န ေါ်လစီနင ှ ၂၀၁၆-၂၀၂၀ ဒစဂ စတယ - 16 - ID ိုနစ ှ တွင ိုနစ ှ အတွက္ e-Governance က္ဒမ ာ်းက္ိိုတီထင ွ မ င်းသည ဦ်း