အခန်းး� (၁) (၁.၁) ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး ု �းခြ�င်း�း ဆိုု�င််ရာာ နိုု�င််ငံံတကာာ စံံချိိ�န််စံနှု ံ န်း ု �း များ�း� ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ� စုုဝေး�းခွွင့့်� (Right to Peaceful Assembly) သည်် လွွတ််လပ််စွာာ�ထုုတ််ဖော်�်�ပြော��ာဆိုု�ခွွင့့်�နှှင့့်� အထူးး�ဆက််စပ််နေ�သည့့်� ရပိုု�င််ခွွင့့်�တစ််ခုုဖြ�စ််သည််။ ICCPR အပါါအဝင်် နိုု�င််ငံံတကာာသဘော�ာတူူစာာချုု�ပ််အများ�း�အပြား�း�တွွင်် ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး ု �းခွွင့့်�ကိုု� လွွတ််လပ််စွာာ�ထုုတ််ဖော်�်�ပြော��ာဆိုု�ခွွင့့်�နှှင့့်�အတူူ ကာာကွွယ််ပြ�ဌာာန်းး�ပေး�းထားး�သည််။ဤရပိုု�င််ခွွင့််�သည်် ဒီီမိုု�ကရေ�စီီ၊ လူ့့�ရပိုု�င််ခွွင့့်�၊ တရား�းဥပဒေ�စိုးး��မိုးး��မှုု၊ ဗဟုုဝါါဒတို့့��ကိုု� အခြေ�ေခံံသည့့်� ပြ�ည််သူူလူထု ူ ပါ ု ါဝင််သော�ာ အုုပ််ချုု�ပ််စီီမံံမှုစနစ််တစ််ရပ်် ု အတွွက်် အမှှန််တကယ််ပင်် အုုတ််မြ�စ််ဖြ�စ််သော�ာကြော��ာင့့်� အခရာာကျျသော�ာ ရပိုု�င််ခွွင့့်�တစ််ရပ််ဖြ�စ််သည််။ အစိုးး��ရတစ််ရပ်် အနေ�ဖြ�င့့်� ဤရပိုု�င််ခွွင့််�ကိုု� လေး�းစား�းရန််ပျျက််ကွွက််ပါါက လူူထုအ ု ပေါ်�် ဖိိနှိိ�ပ််နေ�သည့့်� လက္ခခဏာာတစ််ရပ််ဟုု ဆိုု�နိုု�င််သည််။ ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး ု �းခွွင့့်�တွွင်် ပုံံ�စံအ ံ မျိုး�း��မျိုး�း��ရှိိ�ပြီး��း အော�ာက််ပါါတို့့��မှာာ� ဆန္ဒဒထုတ််ဖော် ု �်�ခြ�င်း�း ၊ ဆန္ဒဒပြ�ခြ�င်း�း စီီတန်းး�လမ်းး�လျှော�ာ�က််ခြ�င်း�း အွွန််လိုု�င်းး�ပေါ်�်မှှ စုုရုံးး��ခြ�င်း�း လူူစုလူ ု ဝေး ူ �းပြု�ုလုုပ််ခြ�င်း�း သပိိတ််အမျိုး�း��မျိုး�း�� အစည်းး�အဝေး�း ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး ု �းခွွင့့်�ကိုု� အပြ�ည််ပြ�ည််ဆိုု�င််ရာာ လူ့့�ရပိုု�င််ခွွင့့်�ကြေ��ညာာစာာတမ်းး� အပိုု�ဒ်် ၂၀ အရ လူူတိုု�င်း�း တွွင်် လွွတ််လပ််ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ� စုုဝေး�းနိုု�င််ခွွင့််�နှှင့်�် ဖွဲ့့��စည်းး�နိုု�င််ခွွင့််�တို့့�� ရှိိ�သည််။ မည််သူ့့�ကိုု�မျှှ အဖွဲ့့��အစည်းး�တစ််ခုုသို့့�� ဝင််စေ�ရန်် အတင်းး�အကြ�ပ်် မပြု�ုရပေ�။ ထို့့��အပြ�င်် အပြ�ည််ပြ�ည််ဆိုု�င််ရာာ ပြ�ည််သူ့့�ရေး�းရာာနှှင့့်� နိုု�င််ငံံရေး�းအခွွင့့်�အရေး�းဆိုု�င််ရာာ သဘော�ာတူူစာာချုု�ပ်် (ICCPR) တွွင််လည်းး� ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး ု �းခွွင့့်�ကိုု� ကာာကွွယ််ပေး�းထားး�သည််။ ICCPR အပိုု�ဒ်် (၂၁)အရ “ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး� စွာာ�စုဝေး ု �းနိုု�င််ခွွင့့်�ကိုု� အသိိအမှှတ််ပြု�ုစေ�ရမည််။ နိုု�င််ငံံတော်�်�လုံခြုံံ� ��ံ ရေး�း သို့့��မဟုုတ်် အများ�း�ပြ�ည််သူူ ဘေး�းကင်းး�လုံံ�ခြုံ�ံ�ရေး�း၊အများ�း�ပြ�ည််သူူအေး�းချျမ်းး� သာာယာာရေး�း၊ ပြ�ည််သူ့့�ကျျန်းး�မာာရေး�း သို့့��မဟုုတ်် ပြ�ည််သူူလူထု ူ ကိုု� ု ယ််ကျျင့့်�တရား�းကိုု� ကာာကွွယ်် စော�ာင့့်�ရှော�ာ�က််ရေး�းသို့့��မဟုုတ်် အခြား�း�သူူများ�း� ရပိုု�င််ခွွင့့်�များ�း�နှှင့့်�လွွတ််လပ််ခွွင့့်�များ�း�ကိုု� ကာာကွွယ််စော�ာင့့်�ရှော�ာ�က််ရေး�းတို့့�� အ တွွက်် ဒီီမိုု�ကရေ�စီီလူ့့�ဘော�ာင််အဖွဲ့့� � အစည်းး � တွွင်် လိုု�အပ််ချျက််အရဥပဒေ�နှှင့့်�အညီီ ပြု�ုလုုပ််သော�ာ ကန့့်�သတ််ချျက််များ�း�မှှအပယင်းး�ရပိုု�င််ခွွင့့်�အားး� ကျျင့့်�သုံးး��ဆော�ာင််ရွွက််မှုအ ု ပေါ်�် မည််သည့့်� ကန့့်�သတ််မှုမျှှ ု မပြု�ုလုုပ််ရပေ�။”1 လွွတ််လပ််စွာ�ာ ထုုတ််ဖော်�်�ပြော��ာဆိုု�ခွွင့့်� သင််တန်းး�လက််စွဲဲ� (၂၀၂၀-၂၀၂၁)၊ 1 အသံံ-လွွတ််လပ််စွာ�ာ ထုုတ််ဖော်�်�ပြော��ာဆိုု�ခွွင့့်� လှုုပ််ရှား�� းမှုုအဖွဲ့့�� ၁