ထိုု�ဥပဒေ�ပုုဒ််မများ�း�ကိုု� ပြ�င််ဆင််ခြ�င်း�း ၊ ပြ�ဌာာန်းး�ခြ�င်း�း ၏ အဓိိက ရည််ရွွယ််ချျက််မှာာ� လွွတ််လပ််စွာာ�ထုုတ််ဖော်�်�ပြော��ာဆိုု�ခွွင့့်�၊ ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး ု �းခွွင့့်�ကိုု� ကျျင့့်�သုံးး��သော�ာ ပြ�ည််သူူများ�း�အားး� ပိုု�မိုု�ခြော��ာက််လန့့်�ရန််နှှင့့်� ပိုု�မိုု�ဖိိနှိိ�ပ်် အရေး�းယူူနိုု�င််ရန််သာာ ဖြ�စ််ပြီး�း� ဆန္ဒဒပြ�ခြ�င်း�း ကြော��ာင့့်� ဖမ်းး�ဆီးး�ခံံရသူအ ူ များ�း�အပြား�း�သည်် ငြိ�မ်း ိ �း စုုစီီဥပဒေ�နှှင့့်� အရေး�းယူူခံရ ံ ခြ�င်း�း နည်းး�ပြီး�း� ရာာဇသတ််ကြီး��း ပုုဒ််မ ၅၀၅ နှှင့့်� ၎င်းး�၏ ပုုဒ််မခွဲဲများ�း � �ဖြ�င့့်� အရေး�းယူူခံရသည််များ�း ံ �ကိုု� တွေ့�့�ရသည််။ (၂.၆) အကြ�မ်းး�ဖက််မှုု တိုု�က််ဖျျက််ရေး�းဥပဒေ� အကြ�မ်းး�ဖက််မှုုတိုု�က််ဖျျက််ရေး�းဥပဒေ�သည်် ၂၀၁၄ ခုုနှှစ််၊ ဇွွန််လ ဦးးသိိန်း�း စိိန််အစိုးး��ရလက််ထက််တွွင်် ပြ�ဌာာန်းး�ခဲ့့�ပြီး�း� ဥပဒေ�၏ သဘော�ာတရား�းအရ နှှစ််ဦးးထက််ပိုု�သော�ာ သူူများ�း�မှှ နိုု�င််ငံံတော်�်�ကိုု� ဖြ�စ််စေ�၊ သံံသမန်် အဖွဲ့့��အစည်းး�များ�း�ကိုု�ဖြ�စ််စေ� ကျျယ််ကျျယ််ပြ�န့့်�ပြ�န့့်� အနှော�ာ�က််အယှှက််ပေး�းလျှှင်် အရေး�းယူူနိုု�င််ရန်် ရည််ရွွယ်၍ ် ဖော်�်�ဆော�ာင််ခဲ့့�ကြော��ာင်းး�တွေ့�့�ရသည််။ ထိုု�ပုုဒ််မသည်် နိုု�င််ငံံရေး�းအမှုုများ�း�အတွွက်် ရည််ရွွယ််သော�ာ ဥပဒေ�မျိုး�း��မဟုုတ််ဘဲဲ ရာာဇဝတ််မှုုများ�း�ကိုု� နှိိ�မ််နင်း�း ရန််ရည််ရွွယ်၍ ် ပြ�ဌာာန်းး�ထားး�ကြော��ာင်းး�တွေ့�့�ရသည််။23 နိုု�င််ငံံရေး�းအကျျဥ်းး�သားး�များ�း� ကူူညီီစော�ာင့့်�ရှော�ာ�က််ရေး�းအသင်းး� (AAPP) ၏ အချျက််အလက််များ�း�အရ အာာဏာာသိိမ်း�း ပြီး�း�နော�ာက်် အကြ�မ်းး�ဖက််မှုုဥပဒေ�ဖြ�င့့်� တရား�းစွဲဲ�ဆိုု�ခံံထားး�ရသည့့်� အမှုုပေါ�ါင်းး� (၅၃၅) မှုုရှိိ�ပြီး��း ထိုု�အထဲဲတွွင်် ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ� ဆန္ဒဒထုတ််ဖော် ု �်�ခြ�င်း�း ၊ စုုဝေး�းခြ�င်း�း ကြော��ာင့့်� တရား�းစွဲဲ�ခံရသည့့်� ံ ဖြ�စ််စဥ််များ�း�ကိုု�လည်းး�တွေ့�့�ရသည််။ ဥပမာာအားး�ဖြ�င့့်� တနင်္သာာ�ရီီတိုု�င်း�း ၊ ထားး�ဝယ််မြို့�့��၊ စစ််အာာဏာာရှှင််ဆန့့်�ကျျင််ရေး�း ဆန္ဒဒပြ�ပွဲဲတွွင်် � ဖမ်းး�ဆီးး�ခံံခဲ့့�ရသည့့်� ကိုု�ဝေ�ယံံကျော်�်��၊ ကိုု�ချျစ််နိုု�င််၊ ကိုု�ဇင််မျိုး�း��ဝင်းး�တို့့��သည်် အကြ�မ်းး�ဖက််မှုု တိုု�က််ဖျျက််ရေး�းဥပဒေ�ပုုဒ််မ ၅၂ (က) ဖြ�င့့်� အရေး�းယူူခံခဲ့့�ရပြီး� ံ �း ကိုု�ဝေ�ယံံကျော်�်��အားး� ထော�ာင််ဒဏ်် (၉) နှှစ်် ချျမှှတ််ခဲ့့�ကြော��ာင်းး�သိိရသည််။ စစ််တပ််၏ မတရား�းသတ််ဖြ�တ််မှုုကြော��ာင့့်� ငြိ�မ်း ိ �း ချျမ်းး�စွာာ�စုဝေး ု �း ဆန္ဒဒထုတ််ဖော် ု �်�နေ�စဥ်် သေ�ဆုံးး��ရသည့့်�စာာရင်းး� ၆၆၁ ၆၀၅ ၄၁ ၁၅ (၂၀၂၁ ဖေ�ဖော်�်�ဝါါရီီ (၁) ရက််နေ့�့မှှ ၂၀၂၂ ခုုနှှစ်် စက််တင််ဘာာလ (၃၀) ရက််နေ့�့ထိိ) စစ််ကော�ာင််စီီအသုံးး��ချျနေ�တဲ့့� အကြ�မ်းး�ဖက််မှုု တိုု�က််ဖျျက််ရေး�းဥပဒေ�. (2022, April 5). RFA စကားး�ဝိုု�င်းး�. 23 https://www.youtube.com/watch?v=M51A1nwfizM ၁၆