လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္း
အသေရဖ်က္ျ ခင္းဆုိင္ရာ ဥပေဒမ်ားသည္ အျမဲဆိုသ လို လြတ္လပ္
စြာ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုေရးသားျခင္း အခြင့္အ ေရးကို သက္ေရာက္မႈ
ရွိသ ည္။၉
လူတင
ို း္ သည္ လြတလ
္ ပ္စြာထုတေ
္ ဖၚေျပာဆိခ
ု ြင့ႏ
္ င
ွ ့လ
္ ြတလ
္ ပ္
ေသာ သေဘာထားအျမင္မ်ား ရႈျမင္ႏင
ုိ ခ
္ ြင့္ ရွသ
ိ ည္။ ဤအခြင့္
အေရးတြငလ
္ တ
ူ င
ို း္ သည္ အေႏွာင့္အယွက္ အဟန္႕အတားမရွိ
ေစဘဲ လြတလ
္ ပ္ေသာ သေဘာထား အျမင္မ်ားထားရွႏ
ိ ိုငျ္ ပီး၊
သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားႏွင့ ္ သေဘာထား အျမင္မ်ားအား
မည္သည့္မဒ
ီ ယ
ီ ာကိမ
ု ဆို အသံုးျပဳကာ ၊ နယ္စည္းမျခားဘဲ
ရွာေဖြခြင့ ္ ၊ ရယူခင
ြ ့္ ၊ လက္ဆင့္ကမ္း ျဖန္႔ခ်ီခြင့တ
္ ႔လ
ို ည္း ပါဝင္
ေပသည္။
- လူ႕အခြင့အ
္ ေရးေၾကညာစာတမ္း၏ပုဒမ
္ (၁၉)
လြတ္လ ပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္သ ည္ အေျခခံလူ႔အခြင့္အ ေရး
တစ္ရပ္ျ ဖစ္ျ ပီး လြတ္လ ပ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီနည္းက်ေသာ လူ႔အဖြဲ႔အ
စည္းတိုင္း၏ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္သ ည္။ တစ္ဦးခ်င္း တိုးတက္မႈ၊
ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈႏွင့္ က်န္အျခားေသာ လူ႔အခြင့္အေရး
မ်ားကို ကာကြယ္၊ ျဖန္႔ေဝအားေပးရန္ႏွင့္ က်င့္သံုးရန္အ တြက္ အ
လြန္အ ေရးႀကီးေသာအရာျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ့္စိတ္ထဲတြင္ရွိသ ည္ကို
လြတ္လ ပ္စြာ ေျပာခြင့္ရသူမ်ားသည္ ပိုမိုေလးစားခံရသည္ဟူေသာ
စိတ္ျဖစ္ေပၚ၍ မိမိဘ ဝကို ပို၍ေကာင္းစြာ စီမံကိန္းခ်ႏိုင္သ ည္။ အ
စိုးရကိုေစာင့္ၾကည့္သူအျဖစ္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ႏုိင္ၿပီး အေရးႀကီး
ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်သည့္ ကိစၥရပ္တုိင္းတြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္
မည္ ျဖစ္သ ည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအ ပါအဝင္ ကုလသမဂၢအ ဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံအားလံုးသည္ လြတ္
လပ္စြာ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုခြင့္ကို စြဲကိုင္ထားရန္ ကတိက ဝတ္ ျပဳထား
ၾကသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည္။ ၄င္းကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အ ခြင႔္
အေရး ေၾကညာစာတမ္း၏ ပုဒ္မ (၁၉)၊ အရပ္ဖက္ႏွင့္ နိုင္ငံေရး အခြင့္
အေရးဆိုင္ရာ နိုင္ငံတ ကာပဋိညာဥ္ (ICCPR) အျပင္၊ အာဆီယံလူ႔
အခြင့္အ ေရးေၾကညာ စာတမ္းတြင္လ ည္း ေတြ႕ႏိုင္သ ည္။ ယင္းအ
ခြင့္အ ေရး၏ အဂၤါရပ္မ်ားကို နိုင္ငံတ ကာဓေလ့ထံုးတမ္း ဥပေဒတြင္
လည္း ေလ့လာေတြ႕ရွိနိုင္ပါသည္။
လြတ္လ ပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ႏိုင္ငံတကာဥပေဒတြင္ ဤကဲ့
သို႔ တိက်စြာ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားသည္။
လြတ္လ ပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ံ ားသို႔မဟုတ္ အျခားေသာေနာက္ခံအ ေၾကာင္းရင္းအရ
• ႏိုင္ငသ
ခြဲျခားမႈမရွိဘဲ လူတိုင္း ပိုင္ဆုိင္သ ည္။
• ယင္းတြင္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ရွာေဖြခြင့္၊ ရယူပိုင္
ခြင့္��ွင့္ ျဖန္႔ေဝခြင့္တလ
ို႔ ည္း ပါဝင္သ ည္။
• ယင္းအခြင့္အေရးတြင္ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ေရးသားေျပာဆိုခ်က္
မ်ားမွ မီဒီယာ ၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ဆိုင္ေသာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို
ခ်က္မ်ားအျပင္ ဟာသအထိ အေတြးအေခၚအႀကံဉာဏ္အား
လံုး ပါဝင္သ ည္။
Freedom of expression
Defamation laws always impact on the right to freedom
of expression.9
"Everyone has the right to freedom of opinion and
expression; this right includes freedom to hold
opinions without interference and to seek, receive
and impart information and ideas through any
media and regardless of frontiers."
- Article 19 of the Universal
Declaration of Human Rights
The right to freedom of expression is a fundamental
human right, and the foundation of every free and
democratic society. It is important for personal
development, good governance, and the protection,
promotion, and exercise of all other human rights. People
who are free to speak their minds feel more respected, are
better able to plan their lives, can act as a government
watchdog, and can get involved in all sorts of decisionmaking.
All UN member states including Myanmar have
committed to uphold the right to freedom of expression.
This commitment can be found in Article 19 of the
UDHR, Article 19 of the ICCPR, and in the ASEAN
Human Rights Declaration. Elements of the right can
also be found under international customary law.
The right to freedom of expression is precisely defined in
international law. It:
• belongs to everyone regardless of their nationality or
other background.
• includes the right to seek, receive, and impart
information.
• includes ideas of all kinds, from political to media, to
cultural expression, or even to jokes.
• can be expressed through any way, such as online or
in street protests.
• applies regardless of borders.
• အြန္လုိင္း (သို႔မဟုတ္) လမ္းမေပၚမွ ဆႏၵျ ပမႈမ်ားအထိ မည္
သည့္နည္းႏွင့္မဆို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုႏိုင္သ ည္။
• နယ္နိမိတ္အ ကန္႔အ သတ္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္၍ လြတ္လ ပ္စြာ
ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သံုးႏုိင္သ ည္။
International standards on defamation - အသေရဖ်က္ျခင္းဆိုင္ရာနိုင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ား- Page 5