၂၀၂၅ ခိုနစ ှ ် ဖ ဖ ေါ်ဝါရီလတွင် မ််းဆီ်းခံထာ်းရဖသာ ဂျာနယ်လစ် ၄၀ မှ ၆၀ အထရှဖနသည်ဟို အပခာ်း ဖသာ မီဒယ ီ ာ ဖစာငက် ကည် ဖလလာသူမျာ်းက အစီရင်ခံကကသည်။၉ ဖစာငက် ကည်ဖလလာမှု တစ်ခိုစီ၏ စာရင််းမျာ်းသည် မတူညီြါ။ တစ်ခိုတွင် ြါဝင်ဖသာ အချြုွဲ့ဖသာြိုဂဂြုလ်မျာ်းသည် အပခာ်းစာရင််းမျာ်း တွင် ဖြျာက်ဆံို်းပခင််း သိုမဟိုတ် ယ်ထိုတ်ခံရပခင််းပ စ်သည်။ ၁၀သတင််းအချက် အလက် မပြည်စံိုပခင််းနှင် လံိုပခံြုဖရ်းဆိုငရ ် ာ ပြဿနာမျာ်းဖကကာင် အဖထာက်အထာ်းမျာ်းနှင် အဖပခအဖန မျာ်းကို အတည်ပြြုရာတွင် စန်ဖခေါ်မှုမျာ်း ရှခွဲြါသည်။ နည််းစနစ်ြိုင်း် ဆိုငရ ် ာ ကွွဲပြာ်း မှုမျာ်း လည််း ရှခွဲြါသည်။ ဥြမာအာ်းပ င၊် အချြုွဲ့ဖသာဖစာငက် ကည်သူမျာ်းက တြ်မဖတာ် ကိုလိုလာ်း သူ' ဟို ၄င််းတို သဖ ာထာ်းဖသာ ဂျာနယ်လစ်မျာ်းကို ဂျာနယ်လစ်စာရင််းမှ နင ို င ် တ ံ ကာ စံနန ှု ်း် မျာ်းကို ကျငသ ် ံို်းကာ အတည်ပြြုမှုအတွက် ယ်ထိုတ်ခွဲြါသည်။ ICNL သည် အပြန်အလှန် စစ်ဖဆ်းပခင််းကို ဦ်းစာ်းဖြ်းခွဲြါသည်။ ဥြမာအာ်းပ င၊် ဖအာက်ြါ ြံိုပြစာရင််း တွင် လက်ရှ ထန််းသမ််း ခံထာ်းရသည် ဂျာနယ်လစ်မျာ်း အဖရအတွက် ကို ဖ ာ်ပြ ထာ်းပြီ်း၊ အမှု အမျာ်းစိုကို သတင််း ရင််းပမစ် သံို်းခို သိုမဟိုတ် ထိုထက်ြိုဖသာ သတင််းရင််းပမစ် ပ င် (၉၄%) တိုက်စစ် အတည်ပြြု ဖြ်းထာ်းသည်။ ၁၁ တစ်ဦ်းချင််းစီ၏ အမှုအဆငဖ ် ြေါ်မူတည်၍ အနည််းငယ် ကွွဲပြာ်းမှု ရှဖကကာင််း ဖတွွဲ့ရသည်။ ဖအာက်ြါ ြံိုပြ စာရင််းတွင် သတင််းရင််းပမစ်နည််းဖသာ အမှုမျာ်းမှာ အသစ် ပ စ်ဖသာ အမှုမျာ်းပ စ်သည်။ ၉မတ် က် လူမှုအ ွွဲွဲ့အစည််းမျာ်း ပ စ်သည် (NGOs နှင ် CSOs) ၈ ွွဲွဲ့၊ နင ို င ် တ ံ ကာမဟာမတ် လူမှုအ ွွဲွဲ့အစည််းမျာ်း (INGOs) ၅ ွွဲွဲ့ နှင ် အစို်းရအ ွွဲွဲ့အစည််းတစ် ွွဲွဲ့ မှ စိုစည််းထာ်းသည် အချက်အလက်မျာ်း အဖပခခံပြီ်း အမှု အဖပခအဖနဖ ာ်ပြချက်မျာ်း ပြြုစိုမှု ထာ်း သည် ။ ၁၀ဖစာငက် ကည်ဖလလာဖရ်းအ ွွဲွဲ့မျာ်းသည် မမတို၏ မူြိုငစ ် ံနန ှု ်း် မျာ်းနှင ် သိုဖတသန နည််းလမ််းစနစ်မျာ်းကို အသံို်းပြြုခွဲပြီ်း၊ တချြုွဲ့က မခိုငမ ် ာသည် ဖသ်းဖသာ ွငဆ ် ိုသတ်မှတ်ချက်မျာ်းကို အသံို်းပြြု ထာ်းသည်မျာ်း ခွဲသည်။ ြဖရာ် က်ရှငန ် ယ်အပမင်နင ှ ် ြို ြိုဂဂြုလ်ဖရ်းအချြ်အဆက် မျာ်းအဖြေါ် မူတည်မှု မျာ်းစွာရှခွဲသည်။ အချြုွဲ့ ဖစာင ်ကကည်ဖရ်းသမာ်းမျာ်းက တပခာ်း ဖစာငက် ကည်ဖရ်းသမာ်းမျာ်း၏ အချက်အလက်မျာ်းကို တစ် က်သတ် ြံိုဖအာအာ်းကို်းခွဲပြီ်း ထြ်မံစစ်ဖဆ်းမှု မပြြုခွဲဖသာ အဖပခ အဖနမျာ်းလည််းရှခွဲသည် ။လံိုပခံြုဖ ရ်း ြူြန်ရမှုမျာ်းနှင ် သတင််းြတ်ဆိုမှုမျာ်းဖကကာင ် သိုဖတသန လိုြ်ငန််းမျာ်း ခက်ခွဲခွဲသည် ။ အနတရာယ်ရှသပ င်တစ်ရြ်မှာ တစ်ချြုွဲ့ဖသာ ြိုဂဂြုလ်မျာ်းကို မြါဝင်ဖစပခင််း သိုမဟိုတ် ဖကျာ်လွှာ်းချန် ထာ်းပခင််းမျာ်းလည််း ရှနင ို ် သည်။ ၁၁ သတင််းမီဒယ ီ ာအ ွွဲွဲ့ အစည််းတစ်ခိုခိုနင ှ ် မသက်ဆိုငသ ် ည် ဂျာနယ်လစ်မျာ်း်း (ဥြမာ- အလွတ်တန််း ဂျာနယ်လစ်မျာ်း၊ တသီ်းြိုဂဂြုလ ဂျာနယ်လစ်မျာ်း်းသိုမဟိုတ် "ပြည်သူဂျာနယ်လစ်" မျာ်း ကို ထြ်မံစစ်ဖဆ်း အတည်ပြြုရန်ြို မိုခက်ခွဲခွဲသည်။ လိုြ်ငန််းအတွက် အလိုြ်ဖြ်းသူ သိုမဟိုတ် လက်တွွဲလိုြ်ဖ ာ်ကိုင ် က် မရှသပ င ် ချြ် ဖြ်းနင ို မ ် ည် ကွနယ ် က်မျာ်း နည််းြါ်းပခင််း ပ စ်သည်။ "ပြည်သူဂျာနယ်လစ်"ဆိုသည်မှာ အာဏာသမ််းမှုမတိုငမ ် ီ ဂျာနယ်လစ်မပ စ်ခွဲဖသာ်လ ည််း အာဏာသမ််း ပြီ်းဖနာက် ပမန်မ ာနင ို ်ငတ ံ ွင်း် သတင််း ထိုတ်လိုြ်ဖရ်းလိုြ်ငန််းတွင ် လိုြ်ကိုငလ ် ာသည် တချြုွဲ့ဖသာ သူမျာ်း၊ သတင််း သင်တန််း ကျကျနန မတက်ဖရာက်ခွဲသူမျာ်း၊ သိုမဟိုတ် မီဒယ ီ ာအ ွွဲွဲ့ တစ်ခိုခို နှင ် တရာ်းဝင်စာချြုြ်ပ င ် မရှသူမျာ်းကို ဖ ာ်ပြရာတွင ် အသံို်းပြြုသည် ။ www.icnl.org 9