သတ်မှတ် ထာ်းဖသာ တရာ်းစီရင်ဖဆာင်ရွက်မှု လိုြ်ထံို်းလိုြ်နည််းမျာ်းနှင် သက်ဖသခံ အဖထာက် အထာ်းမျာ်း အဖြေါ် အဖပခခံရမည် စံနန ှု ်း် မျာ်းကို ဖတာ်ဖတာ်မျာ်းမျာ်း ြွငြွ ် င်း် လင််းလင််း ဖ ာက် ျက် လျက်ရှပြီ်း၊ ပမန်ပမန်ဆန်ဆန် စီရင်ချက်ချကာအမှုပ တ် ရန်သာ ရည်ရွယ်ပြီ်း ဆံို်းပ တ်လျက်ရှသည်။ မကကာဖသ်း မီကတည််းက ပြစ်မှုဖကကာင််း ဆိုငရ ် ာ အရြ် က် တရာ်းရံို်းမျာ်းကို ပြန် ွငလ ် ာ ခွဲကက ဖသာ်လည််း “နင ို င ် ဖ ံ ရ်း ြတ်သက်မှု မြါဝင်ဖသာ” ရာဇဝတ်မှုမျာ်း ကိုသာ ကကာ်းနာရန် ပ စ်သည်။ တြ်မဖတာ် အထူ်းတရာ်းရံို်းမျာ်း၊ အထူ်းတရာ်းရံို်းမျာ်း၊ ပြစ်မှုတရာ်းရံို်းမျာ်းနှင် ၎င််းတို၏ အမနစ ် ီရင် ချက်မျာ်းကို တြ်မဖတာ်က အပြည်အဝ ထန််းချြုြ်ထာ်း ဖသာဖကကာင် တရာ်းမျှတမှုမရှသည် အပြင် အတို အဖယာင် တရာ်းရံို်းမျာ်းသာ ပ စ်သည်။ တပ်ြတတာ်၏ ညွှန်ကကာျားခ က်ြ ာျား ဥြဖဒ ပြင်ဆင်ချက်မျာ်းနှင် အဖထွဖထွအမနမ ် ျာ်းအပြင်၊ တြ်မဖတာ်ထန််းချြုြ်ထာ်းဖသာ ဝန်ကကီ်း ဌာနမျာ်းသည် နင ို င ် ြ ံ ိုင၊် တြ်မဖတာ်ြိုင၊် နှင် ြိုဂဂလက ဆက်သွယ်ဖရ်းကိုမပဏမ ီ ျာ်းသို လျှြုွဲ့ ဝှက် ညွှနက် ကာ်းချက်မျာ်း ထိုတ်���ြ်းခွဲသည်။ ဤညွှနက် ကာ်း ချက်မျာ်းတွင် အချြုွဲ့ကာလ မျာ်းတွင် အင်တာနက် အသံို်းပြြုခွငက ် ို ကနသ ် တ်ရန် သိုမဟိုတ် လံို်းဝ ြတ်ဆိုင်း် ရန် ညွှနက် ကာ်းထာ်းသည်။ ၎င််းတို၏ ရည်ရွယ် ချက်မှာ ဆနဒပြြွွဲမျာ်း စီစဉမှုကို ထန််းချြုြ်ရန်၊ အဖရ်းကကီ်းကာလမျာ်းတွင် သတင််းမီဒယ ီ ာမျာ်း၌ မဖ ာ် ပြနင ို ဖ ် စရန် နှင် ပြည်သူမျာ်းထံ တကျမှနက ် န်ဖသာ သတင််း အချက်အလက်မျာ်း မရရှနင ို ဖ ် စရန် ပ စ်သည်။၈၉ထိုအပြင် ကကာ်းပ တ် မ််းယူ ဖစာငက် ကည်ရမည် ြိုဂဂြုလ်မျာ်း စာရင််းနှင် သီ်းပခာ်းဆက်သွယ်မှု အာ်း စံိုစမ််းဖထာက်လှမ််းရမည် မသာ်းစိုမျာ်း၊ ြိုဂဂြုလ်မျာ်း၏ စာရင််းတို မှာလည််း ညွှနက် ကာ်း ချက်မျာ်းတွင် ထည်သွင်း် ထာ်းတတ်သည်။ နှိင ို င ် မံ ခာျားြ တရာျားစရင်ပှိိုငခ ် ငြ ် ာျား နင ို င ် ပံ ခာ်းသို ဖပြ်းထွက်လွတ်ဖပမာက်လာခွဲဖသာ သတင််းအ ွွဲွဲ့မျာ်းနှင် ဂျာနယ်လစ်မျာ်းမှာလည််း တိုက်ရို က် မဟိုတ် ဖသာ်လည််း၊ မမတို ဖနထိုငဖ ် သာ နယ်ဖပမဥြဖဒကန်သတ်မှုမျာ်း အလိုက် ကျ ဖရာက်လာဖသာ အနတရာယ်မျာ်းကို ထြ်မံ ရင်ဆိုင် ရပြန်သည်။ ၎င််းတိုအနက် အမျာ်းစိုသည် ထိုင်း် ၈၉ အင်တာနက်အသံို်းပြြုခွငအ ် ာ်း တြ်မဖတာ်က တင််းကကြ်တ ာ်းပမစ်မှုနင ှ ် ြတ်သက်သည် အဖသ်းစတ် အချက်အလက်မျာ်း အတွက် Freedom House (၂၀၂၃)၊ “ပမန်မာ” ကိုကကည်ရှုနင ို ြ ် ါသည်။ www.icnl.org 53