“အစို်းရဝန်ထမ််းတစ်ဦ်းအဖြေါ် အပြစ်မှု တစ်ရြ်ရြ်ကို လိုြ်ဖဆာင်ရန် သိုမဟိုတ် လှုံွဲ့ဖဆာ်ပခင််း”
ဆိုသည် လိုြ်ရြ်မျာ်းကို ရာဇ၀တ်မှုအပ စ် ဖ ာ်ပြထာ်းသည်။ ထိုရက်ြိုင်း် အတွင်း် မှာြင် အာဏာသမ််း
စစ်ဖကာင်စီသည်
ရာဇဝတ်ကျင်ထံို်း
ဥြဖဒ
(၁၈၉၈)
ကိုလည််း
ပြင်ဆင်ပြီ်း၊
တရာ်းစီရင်မှု
နည််းလမ််းမျာ်းတွင် တရာ်းမျှတမှု ရှရန် အတွက် အဖရ်းကကီ်းဖသာ ကာကွယ်မှု အချြုွဲ့ကို
ြစ်လိုက်ပြန်သည်။
ထိုအပြင်
ပြည်သူတို၏
ကိုယ်ဖရ်းကိုယ်တာနှင်
ယ်ရှာ်း
လံိုပခံြုမှုဆိုငရ
် ာ
အခွငအ
် ဖရ်းမျာ်းကို အာမခံထာ်းဖသာ “၂၀၁၇ခိုနှစ်၊ နှုင်ငံသာ်းမျာ်း၏ ြိုဂဂြုလ်ဆိုငရ
် ာလွတ်လြ်မှုနင
ှ ်
ြိုဂဂြုလ် ဆိုငရ
် ာ လံိုပခံြုမှုကို ကာကွယ်ဖြ်းဖရ်း ဥြဖဒ “ကို ကိုလည််း အချန်အကန် အသတ် မရှ ရြ်ဆိုင်း်
လိုက်ပြန်သည်။
တြ်မဖတာ်က ဖနာက်ြိုင်း် တွင် သတင််းမီဒယ
ီ ာဆိုငရ
် ာ ထန််းသမ််းမှုစနစ်ကို ဖပြာင််းလွဲပြီ်း ြိုမို နှြ်
သည် နည််းပ င် အသံို်းချလာသည်။ ၂၀၂၁ ခိုနှစ်တွင် အသံလွှင် ဥြဖဒ (၂၀၁၅) ကို ပြင်ဆင်ပြီ်း
သတင််းမီဒယ
ီ ာနှင် ဆက်နယ
ွ ်သည် ပြစ်မှုမျာ်းကို ပြန်လည် ထည်သွင်း် ကာ အွနလ
် ိုင်း် ဖြေါ် ရှ မီဒယ
ီ ာ
အဖကကာင််းအရာ အာ်းလံို်းကို ြါဝင်ဖအာင် ချွဲွဲ့ထွင် သတ်မှတ်ခွဲသည်။ ထိုဖကကာင် မည်သူမဆို အွနလ
် ိုင်း်
တွင် အဖကကာင််းအရာ တင်ဖသာအခါ ပြစ်မှု အပ စ် သတ်မှတ်ခံရ နင
ို သ
် ည်။ ထိုအပြင် ၂၀၂၃ ခိုနှစ်တွင်
ြံိုနြ်
ှ ထိုတ်ဖဝဖရ်းဥြဖဒ (၂၀၁၄) ကိုြါ ပြင်ဆင်ပြီ်း လိုြ်ထံို်းလိုြ်နည််း စံနန
ှု ်း် မျာ်းကို
ယ်ရှာ်း
ကာသတင််းမီဒယ
ီ ာ လိုငစ
် င်မျာ်းကို မည်သည်အချန်မဆို ချက်ပခင််း ျက်သမ််းနင
ို သ
် ည် နည််း လမ််းကို
ြိုမိုလွယ်ကူဖအာင် ဖပြာင််းလွဲခွဲသည်။၈၅
တြ်မဖတာ်က ရာဇ၀တ်မှုဆိုငရ
် ာ ဥြဖဒစနစ် အတွင်း် ွွဲွဲ့စည််းထာ်း မှုမျာ်းကို ဆက်လက် ဖပြာင််းလွဲ
ခွဲသည်။ ဥြမာ၊ ၂၀၂၁ ခိုနစ
ှ ်တွင် အကကမ််း က်မှု တာ်းဆီ်း တိုက် ျက်ဖရ်းဥြဖဒ (၂၀၁၄) ကို ပြင်ဆင်ကာ
“
ဖသွ်းဖဆာင်ပခင််း”
နှင်
“ဝါဒပ နပ် ခင််း”
စဖသာ
ပြစ်မှုမျာ်းအတွက်
အဖရ်းကကီ်း
ဖသာ
ပြစ်ဒဏ်မျာ်းကိုချပခင််းပ င် လွတ်လြ်စွာ ထိုတ်ဖ ာ်ဖပြာဆိုပခင််း အာ်း နှြ်မှုတို်းပမှငခ
် ွဲသည်။ ၈၆၂၀၂၃
ခိုနစ
ှ ်တွင် ထိုဥြဖဒကိုြင် ဖနာက်ထြ် ပြင်ဆင်ကာ ၄င််းတို၏ စံိုစမ််းစစ်ဖဆ်းြိုငခ
် ွင် အာဏာမျာ်းကို ြိုမို
ချွဲွဲ့ထွင် ခွငပ် ြြုခွဲပြန်သည်။ ထိုဥြဖဒအရ တရာ်းဝင် ဖရွ ်းဖကာက်ခံ အမျြု်းသာ်းညီညွတ်ဖရ်းအစို်းရ
(NUG) ကွဲ သိုဖသာ ဆနက
် ျင် က် အ ွွဲွဲ့မျာ်းကိုလည််း အကကမ််း က်အ ွွဲွဲ့အပ စ် သတ်မှတ်ကာ ၊ထိုအ ွွဲွဲ့
နှငစ
် ြ်လျဉ်းသည်
အပြြုသဖ
ာ
သိုမဟိုတ်
မျှမျှတဖ ာ်ပြ
ထာ်းဖသာ
သတင််းမျာ်းကိုြင်
၈၅ Center for Law and Democracy (2023) ၏“ပြင်ဆင်ချက် မှတ်စို”။
၈၆ တြ်မဖတာ်က ဥြဖဒမျာ်းကို အသံို်းချပခင််း နှင ် "ပြြုပြင်မှု" ပြြုလိုြ်ပခင််း အဖြေါ် ြိုမိုသရှ လိုြါက ICNL (2023), “Impact of Counter-
Terrorism Measures in Myanmar” ကို ကကည်ရှုနင
ို ြ
် ါသည်။
www.icnl.org
51