မှတ်ြံိုတင်မထာ်းဖသာ အ ွွဲွဲ့မျာ်းရှ ဂျာနယ်လစ် တစ်ချြုွဲ့ မှာမူကာ်း သင််း ွွဲွဲ့ ဖဆာင်ရွက်မှုွဲ့ မျာ်း၊ ရန်ြံိုဖငွ ဖြ်းအြ်ပခင််းမျာ်းကိုြင် မလိုအြ်ြွဲ တ က်ဖစာင််းနင််း သဖ ာ တာ်းပမစ်ထာ်းဖသာ မတရာ်းအသင််း အက်ဥြဖဒ (၁၉၀၈) အရ တရာ်းစွွဲ ဆိုခံခွဲရပြီ်း၊ ၃% ခန်ရှသည်။ သက်ညှာြှုကင်ျားြဲ တသာစခ ဲ က်ကကျားြ ာျား တင်မခင်ျား လွတ်လြ်စွာ ထိုတ်ဖ ာ်ဖပြာဆိုခွငန ် င ှ ် လွတ်လြ်စွာ သင််းြင််း ွွဲွဲ့စည််းခွငတ ် ိုကို မည်မျှ ပြင််းထန်စွာ ချြု်းဖ ာက် ဖနသည်ကို သံို်းသြ်ရာတွင၊် တြ်မဖတာ်မှ ဂျာနယ်လစ်မျာ်းအာ်း မည်မျှ ကကီ်းမာ်းဖသာ စွွဲချက်မျာ်း တင်ဖလရှသည်ကို အဖပခခံ၍ သံို်းသြ်ရမည်သာ ပ စ်သည်။ အပခာ်းဥြဖဒမျာ်း နှင် နှုင််းယှဉလိုက်လျှင် ရာဇသတ်ကကီ်းြိုဒမ ် (၁၈၆၁) နှင် အကကမ််း က်မှု တိုက် ျက်ဖရ်းဥြဖဒ (၂၀၁၄) တိုတွင် ြိုမိုပြင််းထန်ဖသာ ြတ်ဆိုမှုနင ှ ် အဖရ်းယူမှုမျာ်း ြါဝင်ဖနသည်။ ဥြမာအာ်းပ င၊် ၁၈၆၁ ရာဇသတ်ကကီ်းြိုဒမ ် ၁၂၄(က) (တွင် "အစို်းရအဖြေါ် အကကည်ညြုြျက်ဖစမှု" ဟို ဖခေါ်ဆိုသည် ပြစ်မှုအတွက် အမျာ်းဆံို်းပြစ်ဒဏ်အပ စ် တစ်သက်တစ်ကျွန်း် ဖထာင်ဒဏ် (သိုမဟိုတ် နှစ် ၂၀ ဖထာင်ဒဏ်) ကို ပြဋ္ဌာန််းထာ်းသည်။ ထိုကွဲသိုဖသာ ဥြဖဒမျာ်းသည် လွတ်လြ်စွာ ထိုတ်ဖ ာ် ဖပြာဆို ခွငက ် ို ပြင််းထန်စွာ ချြု်းဖ ာက်ဖနသည် အထင်ကရ ဥြမာမျာ်း ပ စ်ကကသည်။ တြ်မဖတာ်က ဂျာနယ်လစ်မျာ်း်းကို စွွဲချက်တင်ရာတွင် မည်မျှ ပြင််းထန်ဖသာ သိုမဟိုတ် ဖလျာြါ်းဖသာ ပြဋ္ဌာန််းချက်မျာ်းကို အသံို်းပြြုမည် ဆိုသည် ဆံို်းပ တ်ချက်သည် ဗဟိုချြုြ်မှ ချြုြ်ကိုင် ဆံို်းပ တ် ပခင််းပ စ်ဖသာ်လည််း၊ ထိုဆံို်းပ တ်မှုကို အစို်းရဖရှ ွဲ့ဖနမျာ်းက ချမှတ်သလာ်း၊ ရွဲတြ် ွွဲွဲ့ သိုမဟိုတ် စစ် က် အရာရှမျာ်းက ချမှတ်သလာ်း ဆိုသည်မှာ ြွငလ ် င််းပမင်သာသည် သွဲကွွဲမှုမရှြါ။ ဂျာနယ်လစ် တစ်ဦ်းချင််းအဖြေါ် မူတည်၍ စွွဲချက်ပြင််းထန်မှု ပ စ်သလာ်း၊ သိုမဟိုတ် ၎င််းတို လိုြ်ဖဆာင်သည် ဖနရာအဖြေါ် မူတည်၍ ပ စ်သလာ်း ဆိုသည်ကိုလည််း ရှင်း် ရှင်း် လင််းလင််း သတ်မှတ်နင ို မ ် ှု မရှခွဲြါ။ ဥြမာအာ်းပ င၊် အကကမ််း က်မှု တိုက် ျက်ဖရ်းဥြဖဒ (၂၀၁၄) ဖအာက်တွင် ရှည်လျာ်းသည် ဖထာင်ဒဏ်မျာ်း ချမှတ်ခံရသူ ဂျာနယ်လစ်မျာ်းသည် နင ို င ် အ ံ နှံ အမျြု်းမျြု်းဖသာ ဖနရာမျာ်းမှ လာကကပြီ်း၊ မတူညီဖသာ အသက်အရွ ယ်မျာ်းနှင် မတူညီသည် ရာ��ူ်း၊ တာဝန် မျာ်းမှ ဆင််းသက်လာသူမျာ်းပ စ်ကကသည်။ ထိုအပြင် အလွတ်ဂျာနယ်လစ်မျာ်းအြါအဝင် မီဒယ ီ ာြိုငရ ် ှင် အမျြု်းမျြု်း နှင် အခန််းကဏ္ဍအမျြု်းမျြု်း တွင် တာဝန်ထမ််းဖဆာင်ဖနကက သူမျာ်းပ စ်သည်။ ဂျာနယ်လစ်မျာ်းကို နှြ်ရန် အမျာ်းဆံို်း အသံို်းပြြုဖသာ ဥြဖဒမျာ်းတွင် သိုဖတသန သံို်းသြ်ဆွဲ ကာလအတွင်း် အဖပြာင််းအလွဲမျာ်းပ စ်ဖြေါ် ခွဲသည်။ ၂၀၂၁ ခိုနစ ှ ်တွင် တြ်မဖတာ်က အမျာ်းအာ်းပ င် www.icnl.org 18

Select target paragraph3