Adopting a right to information law သတင်းအချက်အလက်ရ@+ိပိ=ငခ ် ွင့် ဥပေဒကိ=ြပYာန်းကျငသ ့် း=ံ ြခင်း အစိBးရအများစBသည် အထက်ပါ စည်းမျဥ်းသတ်မ+တ်ချက်E+စ်ချက်ကိB စနစ်တစ်ရပ်ြပ-Qပီး၊ ပိBမိBပွင ့်လင်းမGE+ိေiကာင်း ယင်းတိB၏ဆ*Y ကိBြပသရန် ့ RTI ဥပေဒကိBြပÖာန်းရန် ေရွ းချယ်iကသည်။ RTI ဥပေဒသည် ြပည်သ9လ9 ထBအား ၎င်းတိB၏ ့် ေရးများကိB သိE+ိနားလည်ေစရန်*င + ့် အစိBးရ ့ အခွငအ အား ယင်း၏တာဝန်များကိB သိE+ိနားလည်ေစရန်ြဖစ်သည်။ အစိBးရက ယင်း၏တာဝန်များ ပျက်ကွက်သည့်အခါ ြပန်လည်ကBစား*ိင B ်သည့်နည်း များလည်း RTI ဥပေဒတွင ် ပါဝင်သည်။ သိေသာ် B့ *ိင B င ် ံတကာအေတွhအ iကံ-များအရ iကာE+ည်စွဲQမဲေနသည့်လgိ- h ဝ+က်မGကိBတွနး် လ+န်ပယ်ဖျက်ရန် RTI ဥပေဒများြဖင့် မလံBေလာက်ဘဲ၊ ဥပေဒေရးဆွဲြပဌာန်းြခင်းအြပင် အစိBးရ၏ သေဘာထားများ*+င ့် အမ9အကျင့်များကိBပါ ကျယ်ကျယ်ြပန် ့ ြပနေ ် ့ ြပာင်းလဲရမည် ြဖစ်သည်။ RTI ဥပေဒမE+ိသည့် အစိBးရများသည် ဥပေဒမE+ိေသးသည့်တိBင ် RTI စံသတ်မ+တ်ချက်များကိB တတ်စွမ်းသမg လက်ခံကျင့သ ် ံBးသင့်သည်။ ဒီမိBကေရစီကျင့သ ် ံBးေသာ *ိင B င ် အ ံ များစBသည် RTI ဥပေဒတစ်ရပ် သတ် Most governments have chosen to adopt an RTI law to codify these eight standards and demonstrate their desire to be more open. An RTI law ensures that the public understands their rights and the government understands its duties. An RTI law also includes remedies for when governments fail in their duties. However, international experiences have shown that RTI laws are not sufficient to reverse ingrained secrecy, and must also be accompanied by a comprehensive change in government attitudes and behaviours.2 Governments without an RTI Law should still adopt RTI standards as much as possible. Most democracies implemented many of the RTI standards in their policies and practices before adopting a specific RTI law. သတ်မ+တ်မ+တ်မြပဌာန်းမီကပင် ၄င်းတိB၏မ9 ့ ဝါဒ*+င ့် လBပ်ထံBးလBပ်နည်း များတွင ် RTI စံသတ်မ+တ်ချက်အများအြပားကိB ထည့်သွင ်းအေကာင်အ ထည်ေဖာ်ခဲ့iကသည်။ သတင်းအချက်အလက်ရ@+ိပိ=ငခ ် ွင* ့် င + ့် မီဒယ ီ ာ မီဒယ ီ ာ*+င ့် ပိBမိBကျယ်ြပနေ ် ့ သာလ9မGအဖွဲhအစည်းသည် RTI ကိB မ+ီခိBအား ထားရသည်။ အစိBးရထိနး် ချ-ပ်ေသာ သတင်းအချက်အလက်များအား သတင်းစာE+ငး် လင်းပွဲများ*+င ့် ဝက်ဘက်ဆိBက်များမ+တစ်ဆင့် သိမဟB B ့ တ် စာြဖင့ထ ် Bတ်ြပန်ြခင်းတိBေiကာင့ ် မီဒ ီယာသည် ြမန်မာ*ိင B ်ငတ ံ ွင ် မည်သည့် ့ အရာများြဖစ်ပွားေနသည်၊ မည်သည့်အတွက်ေiကာင့် ြဖစ်ပွာ းေနသည် တိBကိ ိB ်သည်။ ယင်းနားလည်မGများမ+ မီဒ ီယာသည်သ ့ B သိE+ိနားလည်*င Right to information and the media The media, and broader civil society, rely on RTI. Disclosure of government-held information via press conferences, websites, or on paper, enables media to understand what is happening in Myanmar and why. With understanding, media can share information, raise awareness, enable better decision-making, and hold the government to account. တင်းမgေဝ*ိင B ြ် ခင်း၊ အသိပညာေပးမGများလBပ်ေဆာင်*င ိB ြ် ခင်း၊ ြပည်သ9 လ9ထBအား ပိBမိBေကာင်းမွနေ ် သာဆံBးြဖတ်ချက်များ ချမ+တ်*င ိB ေ ် စြခင်း*+င ့် အစိBးရအား တာဝန်ခံြခင်းတိBကိ B သ ် ည်။ ့ B လBပ်ေဆာင်လာ*ိင 2 See for example the right to information law in Thailand, which has not resulted in a significant improvement in openness. Free Expression Myanmar - Page 10