တစ်ဦးချင်းစီ အတည်ြပ#ေပးရသည်။၈၂
အဆိ3ပါ သတင်းအချက်အ လက် ဆိ3ငရ
် ာ အဟန်အတားများကိ
3
့
ေကျာ်လÅားရန်:င
C ့် မိမိတိ3၏
် ွငအ
့် ခွငအ
့် ေရး
့ သတင်းအချက်အ လက် ရပိ3ငခ
များကိ3 ကျင်သ
့ ံ3းရန် tကိ#းစားသ@ တိ3ငး် သည် ရာဇဝတ်ေ 7ကာင်းအရ
အေရးယ@ခံ7ကရသည်။ နမ@နာအေနြဖင့် မတရားအသင်းများအက်ဥပေဒ ၈၃
သိမဟ3
3 ့ တ် ြမန်မာ:ိင
3 င
် အ
ံ စိ3းရလXိ# O ဝCက်ချက် အက်ဥပေဒ ၈၄ ြဖင့်
အေရးယ@ခံရ:ိင
3 ် သည်။ အဂတိ လိ3က်စားမR တိ3က်ဖျက်ေ ရးေကာ်မTCင ်သည်
အဂတိသတင်းစွပ်စွဲခံရသည့် ရာထ@းအာဏာtကီးသ@ အများအြပားကိ3
အေရးယ@ခဲ့ေသာ် လည်း အသေရဖျက် မRကိ3
ရာဇဝတ်မRအြဖစ်ြပဌာန်းထားသည့် ြမန်မာ့ဥပေဒ ေြခာက်ခ3တွင ်
တစ်ခ3အပါအဝင်ြဖစ်ေသာ အဂတိ လိ3က်စားမR တိ3က်ဖ ျက်ေရးဥပေဒ၌
သတင်းေပးတိ3င7် ကားသ@ များကိ3 ရာဇဝတ်ေ7ကာင်းအရ
အေရးယ@ခွငေ
့် ပးထားြခင်းအားြဖင့် သတင်းအချက် အလက်မXေဝြခင်း:Cင ့်
လက် လCမ်းမီရTCိြခင်း ကိ3 တားြမစ်ထားသည်။၈၅ ဆက်သွယ်ေရးဥပေဒ:Cင ့်
အဂတိလိ3က်စားမR တိ3က်ဖ ျက်ေရးဥပေဒ များကိ3 ြပင်ဆင်ခဲ့ေသာ်လည်း
Telecommunications Law and Anti-Corruption Law have
not given any protection to whistleblowers.86 Just
recently, the State’s COVID-19 response has included
further criminalisation of healthcare whistleblowers.87
In addition to creating barriers to information, the State
has sometimes capitalised on low levels of public media
and digital literacy by disseminating biased or
manipulated information, commonly known as
propaganda or disinformation.88 The State often justifies
this action under the guise of countering “fake news”
spread by the media, civil society, and the international
community.89 Examples of large systematic attempts to
disinform the public include the State’s domestic
distortion of alleged atrocities in Rakhine State, and
distortions of the International Court of Justice case.90
ြပင်ဆင်ချက်များတွင ် သတင်းေပးတိ3င7် ကားသ@ ကိ3
ကာကွ ယ်မေပးထားေပ။၈၆ မ7ကာေသးမီ ကလည်း အစိ3းရ၏ ကိ3ဗစ်-၁၉
ကပ်ေရာဂါ တန်ြပန်ေရးလ3ပ်ငန်းစဥ် တစ်ခ3အြဖစ် ကျန်းမာေရး:Cင ့်
ပတ်သက်၍ သတင်းေပးတိ3င7် ကားသ@များကိ3 ရာဇဝတ်ေ 7ကာင်းအရ
အေရးယ@သည့် လမ်းစဥ်တစ်ခ3 ချမCတ် ထ3တ်ြပန်ခဲ့ေသးသည်။၈၇
အစိ3းရသည် သတင်းအချက် အလက်ဆိ3ငရ
် ာ အဟန်အတားများကိ
3
့
ဖန်တီးyံ3မXမက တစ်ခါတစ်ရံတွင ်လည်း ြပည် သ@လ@ထ3 ၏ မီဒ ီယာ:Cင ့်
ဒစ်ဂျစ်တယ် အသိပ ညာနည်းမR ကိ3 အြမတ်ထ3 တ်ကာ ဘက် လိ3က်ေသာ
သိမဟ3
3 ့ တ် ဝါဒြဖန်ချိ
့ ေရး (ဝါ) သတင်းအတ3အေယာင်ေခGသည့်
ြပ#ြပင်ြခယ် လCယ်ထားေသာ သတင်းအချက်အလက်များ ကိ3
ြဖန်ေဝတတ်
ေသးသည်။၈၈ ထိ3သိ3 လ3
ီ ာ၊
့
့ ပ်ေ ဆာင်ရြခင်းမCာ မီဒယ
အရပ်ဘက်အဖွဲOအစည်းများ:Cင ့် :ိင
3 င
် ံတကာ အသိ3ငး် အဝိ3ငး် တိ3 က
့
ြဖန်ချိ
့ ေနသည့် “သတင်းအတ3 ”များကိ3 တန်ြပန်ြခင်းြဖစ် သည် ဟ3လည်း
မ7ကာခဏ ေ7ကးတန်းညãိေ လ့TCိသည်။၈၉ ြပည် သ@လ@ထ3 အတွငး် စနစ် တကျ
ကျယ် ကျယ်ြပန်ြပန်
O :Cေနသည်
ံ့
့ သတင်းအတ3များတွင ်
့ ြဖန်ေဝ/ပျံ
့
ရခိ3ငြ် ပည်နယ်အတွငး် TCိ လ@မ ဆန်မR ကျUးလွနသ
် ည် ဟ3 စွပစ
် ွဲခံရသည့်
ကိစèရပ်:င
C ့် အြပည်ြပည်ဆိ3ငရ
် ာ တရားမXတမRခံ3y3 းံ (ICJ) တွင ်
ြမန်မာတရားစွဲဆိ3ခံ ရသည့်ကိစè ရပ်များအေပG အစိ3းရ၏ပံ3ဖျက်မR များစွာ
ပါဝင်သည်။၉၀
ြပ#ြပင်ေြပာင်းလဲေရး အပစ်ပယ်ခံလိ3က်ရ5ပီလား
Reform abandoned?
Page 20