မြန်ြာနင
ို င
် ံ : လွတ်လပ်စွာထိုတ်ဖ ာ်ဖမပာဆိုခွငအ
့်် ဖပေါ်သက်ဖ ာက်ဖနသည့်် ဥပဖေစည််းြျဥ််းြျာ်းအဖ ကာင််း ဖ ်းသာ်းဖ ာ်မပချက်စာတြ််း
ြှုြျာ်းမ င့်် ြကိုစာ်းနင
ို သ
် ည့််၊ မပင််းထန်ဖသာနှင့်် ထပ်ခါထပ်ခါမ စ်ဖသာ ချ ်းဖ ာက်ြှုြျာ်းအတွက်သာ လိုပ်
ဖဆာင်သင်သ
့် ည်။
၃.၂.၄ အြ ာျားမပည်သဝ
ူ န်ဖဆာင်ြှု ရုပ်/သံထတ
ု လ
် ွှငတ
့်် င်ဆက်မခင်ျား
အမခာ်း ြီေယ
ီ ာထန််းဖကျာင််းြှုနယ်ပယ်ြျာ်းက့်သပင်
ို ့် အြျာ်းမပည်သ ရိုပ်/သံ ထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သအာ်း
အစို်း ြှထန််းချ ပ်မခင််း သြဟို
ို ့် တ် နင
ို င
် ဖ
ံ ်းအကျ ်းစီ်းပွာ်းရှဖစမခင််းသည် လွတ်လပ်စွာထိုတ်ဖ ာ်ဖမပာဆို
ခွငအ
့်် ာ်း ချ ်းဖ ာက်မခင််းမ စ်သည်။ အြျာ်းမပည်သ ရိုပ်/သံ ထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်း၏ ကွပ်ကဖ ်း
ိုတ်အ ွွဲ့ြျာ်းကို အမခာ်းထန််းဖကျာင််းဖ ်းအ ွွဲ့ြျာ်းက့်သနည်
ို ့် ်းတပင် စွက် က်ြှုြျာ်းြှကင််းဖအာင်အကာ
အကွယ်ဖပ်းသင်သ
့် ည်။
အြျာ်းမပည်သ ဝန်ဖဆာင်ြှု ရိုပ်/သံ ထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်မခင််း၏ အဓက ပန််းတိုငြ
် ှာ စီ်းပွာ်းမ စ်ရိုပ်သံ
ထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်းြှတင်မပလာသည့််အဖ ကာင််းအ ာြျာ်းအဖပေါ် အမပန်အလှန် မ ည့််စွက် န်နင
ှ ့််
ပို၍ကျွယ်ဝဖစ န်မ စ်သည်။ ယင််းသလို
ို ့် ပ်ဖဆာင် န်ြှာ အြျာ်းမပည်သ ရိုပ်/သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သ
ြျာ်းအဖနမ င့်် စီ်းပွာ်းဖ ်း အာ်းဖပ်းြှုြျာ်းနှင့်် ကင််းလွတ်စွာလည်ပတ် န်လိုအပ်ပပီ်း တစ် က်တွငလ
် ည််း
အြျာ်းမပည်သထံြှ
ဏ္ဍာဖ ်းဖထာက်ပံ့်ြှု ရှ န်လိုအပ်သည်။ ယင််းသဖထာက်
ို ့်
ပံ့်ြှုသည် အြျာ်းမပည်သ
ရိုပ်/သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်းအဖနမ င့််
၎င််းတ၏သက်
ို ့်
ဆိုင် ာလိုပ်ငန််းတာဝန်ြျာ်းအာ်း
မပည့််ြှီ
ဖအာင်ထြ််းဖဆာင်နင
ို သ
် ည်အထ လံိုဖလာက်ြှု ရှသင်ပ့် ပီ်း၊ ၎င််းတအာ်း
ို ့်
နင
ို င
် ဖ
ံ ်း အာ်းဖပ်း န်အတွက်
အသံို်းမပ နင
ို ခ
် ျင််းြရှဖအာင် ကာကွယ်ဖပ်း ြည်။ ယင််းသလို
ို ့် ပ်ဖဆာင် န်အဖကာင််းဆံို်းနည််းြှာ- ဥပြာ
လ ပ်စစ်ြီတာခ သြဟို
ို ့် တ် ရိုပ်မြင်သံ ကာ်းစက်ပိုငဆ
် ိုငြ
် ှုအဖပေါ်ြတည်၍ဖကာက်ဖသာအခွန် စသည့်် အ
ြျာ်းမပည်သ၏ တိုက်ရို က် အခွနအ
် ခြှ တစ်ဆင့်် အြျာ်းမပည်သရိုပ်/သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်းအာ်း
န်ပံိုဖငွချထာ်းဖပ်းမခင််းမ စ်သည်။
အြျာ်းမပည်သ ရိုပ်/သံထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်းထံြှ ြည်သည်ကို ဖြ ာ်လင်သ
့် ည်ကို ရှင်း် ရှင်း် လင််း
လင််းရှ န် နှင့်် တာဝန်ခံြှု ြဖ
ာင်ဖပ်းအပ် န် ဥပဖေတွင် ၎င််းတင်ဆက်သြျာ်းအတွက် ရှင်း် လင််းစွာချ
ြှတ်ထာ်းသည့်် လိုပ်ပိုငခ
် ွငတ
့်် ာဝန် (mandate) ရှ န်လည််း အဖ ်းကကီ်းသည်။ ယင််း လိုပ်ပိုငခ
် ွငတ
့်် ာဝန်၏
အဖသ်းစတ်အချက်အလက်ြျာ်းသည် နင
ို င
် န
ံ င
ှ ့်် ဖနာက်ခံအဖမခအဖနတအဖပေါ်
ို ့်
ြတည်ြည် မ စ်ဖသာ်
လည််း အဆိုပါထိုတ်လွှငတ
့်် င်ဆက်သြျာ်းသည် ြျာ်းဖသာအာ်းမ င့််
က်စံိုမ စ်ဖသာနှင့်် အ ည်အဖသွ်��
မပည့််ြှီဖသာ သတင််းဝန်ဖဆာင်ြှုဖပ်းအပ်မခင််း၊ လြှုအသိုင်း် အဝိုင်း် ၏ ကဏ္ဍအာ်းလံို်းတအတွ
ို ့်
က် အသံ
ထွက်ဖပ်းမခင််း နှင့်် သတင််းအချက်အလက်လိုအပ်ချက်ြျာ်း ဖပ်းအပ်မခင််း၊ အြျ ်းသာ်းယဥ်ဖကျ်းြှု နှငအ
့််
ဥပဖေနှင့်် ေီြိုကဖ စီ စင်တာ (Centre for Law and Democracy) သည် ေီြိုကဖ စီအတွက် အဖမခခံအခွငအ
့်် ဖ ်းြျာ်းအဖပေါ်
တ ာ်းဥပဖေဆိုင် ာ ကျွြ််းကျင်ြှုဖပ်းအပ် န် နင
ို င
် တ
ံ ကာတွငလ
် ိုပ်ဖဆာင်ဖနသည့်် အကျ ်းအမြတ်အတွက်ြဟိုတ်ဖသာ
လအခွ
့်် ဖ ်းအ ွွဲ့အစည််းတစ်ခို မ စ် ပါသည်
့် ငအ
33