မြန်ြာနင ို င ် ံ : လွတ်လပ်စွာထိုတ်ဖ ာ်ဖမပာဆိုခွငအ ့်် ဖပေါ်သက်ဖ ာက်ဖနသည့်် ဥပဖေစည််းြျဥ််းြျာ်းအဖ ကာင််း ဖ ်းသာ်းဖ ာ်မပချက်စာတြ််း စန်ဖခေါ်ြှုြျာ်းမ စ်ဖစသမ င့်် နင ို င ် တ ံ ကာအသိုင်း် အဝိုင်း် ၏ စို်း ြ်ြှုြှာလည််း မြင်တ ို င ် ံ ့် က်လျက်ရှပပီ်း၊ 15 နင အချ ွဲ့တကြ ို ့် သတင််းြီေယ ီ ာြျာ်းအာ်း ပံ့်ပို်း န်အတွက် ြတညီဖသာ စံပံိုစံြျာ်းကို ရှာဖ ွဖလ့်လာဖန ကပပီ မ စ်သည်။ သစဖ တ်းလျနင ို င ် တ ံ ွင် ကျင်သ ့် ံို်းဖနသည့်် ချဥ််းကပ်ြှုတစ်ခိုအ အဓက အာ်းမ င့်် ဖ စ ့် ် ကကီ်းြာ်းသည့်် နည််းပညာကိုြပဏြ ီ ျာ်း - ိုတ်နင ှ ့်် ဂဂယ် - အဖနမ င့်် သတင််းြီေယ ီ ာအ ွွဲ့ြျာ်း တင်ဆက်သည့််အဖ ကာင််းအ ာြျာ်းထံြှ ရှသည့်် ဝင်ဖငွြျာ်းအတွက် အစာ်းထို်းဖပ်းဖလျာ်ဖ ်းအဖပေါ် သဖ န် လိုအပ်ဖစမခင််းနှင၊့်် အကယ်၍ သဖ ာတညီချက်ြျာ်း ညြှနှုင််း ာတညီချက်တစ် ပ်သြဖ ို ့် ာက်ရှနင ို ပ ် ါက တ ာ်းရံို်းမပင်ပခံိုရို ်းံ ွွဲ့ စီ င်မခင််း (arbitration proceeding) ခံယ န်လိုအပ်ဖစမခင််း မ စ်သည်။ 16 သစဖ တ်းလျနင ို င ် ၏ ံ ယင််း ဖြာ်ေယ်လ် ပံိုစံသည် အဓကကျသည့််မပဿနာအဖပေါ် ဖမ ရှင်း် ဖပ်းသည့်် ဖကာင််းြွနဖ ် သာချဥ််းကပ်နည််း မ စ်ဖသာ်လည််း သစဖ တ်းလျ ဆက်သွယ်ဖ ်းနှင့်် ြီေယ ီ ာဖအဂျင်စီဌာနတွင် ြမ စ်ြဖနြှတ်ပံိုတင်ထာ်း န်နင ှ ၊့်် အနည််းဆံို်းရှ ြည့်် ဝင်ဖငွစံပိုင်း် မ တ်သတ်ြှတ်ချက် စသည့်် တကျသည့်် လိုအပ်ချက်အချ ွဲ့တို ့် နှငမ့်် ပည့််ြှီသည့်် သတင််းဌာနြျာ်းကသာ ဖပ်းဖလျာ်ဖငွကို ခံစာ်းခွငရ ့်် ှသမ င်17 ့် အမခာ်း ဖသ်းငယ်သည့်် သ တင််းဌာနြျာ်းအတွက် အခွငအ ့်် လြ််းြသာမခင််းအပါအဝင် အြျ ်းြျ ်းဖသာ အဖ ကာင််း င််းြျာ်းတဖ ို ့် ကာင့်် အမငင််းပွာ်း ွယ် ာရှဖနသည်။ အမခာ်းစံပံိုစံဖနာက်တစ်နည််းြှာ - ဖပ်းထာ်းသည့်် စီ င်လိုပ်ပိုငခ ် ွင့်် (jurisdiction) အတွင်း် 18 ေီဂျစ်တယ်ဝန်ဖဆာင်ြှုြျာ်းအဖပေါ် အခွနခ ် ကို တိုက်ရို က်အစို်း လက်ဖအာက်ခံ လွတ် 15 ဥပြာ- ဝန်ကကီ်းြျာ်းဖကာ်ြတီဆိုင် ာ ဥဖ ာပဖကာင်စီက- အွနလ ် ိုင်း် အဖ ကာင််းအ ာအသစ်ြျာ်းထံြှ ရှသည့်် အခွနဖ ် ငွ ြျာ်းကို “သာတညီြ မ စ်စွာြ ဖဝဖပ်းပပီ်း၊ လိုအပ်ပါက သတင််းဖ ်းသာ်းတင်မပသြျာ်းထံသို ့် အွနလ ် ိုင်း် ပလက်ဖ ာင််းြျာ်း တွင် မပန်လည်မ န်ဖဝဖပ်းကာ၊ ြီေယ ီ ာလိုပ်ငန််းအတွက််း စီ်းပွာ်းဖ ်းဆိုင် ာ ဝင်ဖငွဖ ာ်ဖဆာင်မခင််းအဖပေါ် ထန််းညြှဖပ်းဖ ကာင််းဖသ ့် ချာဖစ ြည်” မ စ်ဖ ကာင််း တိုက်တွန်း် ထာ်းသည်။ ေီဂျစ်တယ်ဖခတ်တွင် အ ည်အဖသွ်းမြင်ြ ့် ာ်းဖသာ စာနယ်ဇင်ပညာ ပ် ဏ္ဍာဖ ်း ာအ ဖ ရှည်တည်တံ့်ဖစဖ ်းဆိုင် ာ ဝန်ကကီ်းြျာ်းဖကာ်ြတီ၏ ထိုတ်မပန်ဖ ကညာချက် - Declaration by the Committee of Ministers on the financial sustainability of quality journalism in the digital age, ၂၀၁၉ ဖ ဖ ာ်ဝါ ီ ၁၃၊ အပိုင်း် ၁၂(ဂ)၊ https://search.coe.int/cm/pages/result_details.aspx?objectid=090000168092dd4d. ေီဂျစ်တယ် ဖခတ်တွင် ြီေယ ီ ာလွတ်လပ်ြှုနင ှ ့်် စံိုလင်ကွမပာ်းြှုဆိုင် ာ ပ်းတွထိုတ်မပန်ဖ ကညာချက်၊ ြှတ်စို ၄ ကိုလည််း ကည့််ပါ။ 16 သတင််းြီေယ ီ ာနှင့်် ေီဂျစ်တယ်ပလက်ဖ ာင််းြျာ်း ြမ စ်ြဖန ညြှနှုင််းဖတာင််းဆိုဖ ်း ကျင်ဝ ့် တ်- ၂၀၂၁ ဖ ဖ ာ်ဝါ ီ ၂၄။ https://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/download/legislation/bills/r6652_aspassed/toc_pdf/20177b01.pdf;file Type=application%2Fpdf. 17 ထိုတွင ် Ibid., အပိုင်း် ၅၂။ 18 ြ ကာဖသ်းခင်ကအထ၊ ယင််းစီ င်ချက်ြျာ်းသည် ၎င််းတလို ို ့် ပ်ပိုငခ ် ွငအ ့်် တွင်း် ရှ ဝန်ဖဆာင်ြှုြျာ်းထံြှ အခွန် တစ် ာကိုြ ယ နင ို ခ ် မ့် ခင််းြရှပါ။ ဥပြာ- Fernando Heller, “စပန်နင ို င ် ၏ ံ ဂဂယ်နင ှ ့်် တို င်အခွနအ ် သစ်တို ့် ယခိုနစ်တွင် ဥပဖေနှင့်် ေီြိုကဖ စီ စင်တာ (Centre for Law and Democracy) သည် ေီြိုကဖ စီအတွက် အဖမခခံအခွငအ ့်် ဖ ်းြျာ်းအဖပေါ် တ ာ်းဥပဖေဆိုင် ာ ကျွြ််းကျင်ြှုဖပ်းအပ် န် နင ို င ် တ ံ ကာတွငလ ် ိုပ်ဖဆာင်ဖနသည့်် အကျ ်းအမြတ်အတွက်ြဟိုတ်ဖသာ လအခွ ့်် ဖ ်းအ ွွဲ့အစည််းတစ်ခို မ စ် ပါသည် ့် ငအ ဏ္ဍာတစ်စံို 25