မြန်ြာနင ို င ် ံ : လွတ်လပ်စွာထိုတ်ဖ ာ်ဖမပာဆိုခွငအ ့်် ဖပေါ်သက်ဖ ာက်ဖနသည့်် ဥပဖေစည််းြျဥ််းြျာ်းအဖ ကာင််း ဖ ်းသာ်းဖ ာ်မပချက်စာတြ််း ရှု ဖထာင်ြ ို ့် ဥပဖေြျ ်းတည်ရှဖနပါက အပြ မပင်ဆင်သင့်် ့် ှ ကည့််လ င် အထ်း မပဿနာရှပပီ်း ယင််းသဖသာ သည့််အ ာမ စ်သည်။ ဖနာက်ဆံို်းအဖနမ င်-့် အသဖ ဦ်းတည်သင်ပ့် ပီ်း၊ အသဖ ျက်ြှုအတွက် ကိုစာ်းြှုြျာ်းသည် ထခိုက်သွာ်းြှုြျာ်းအာ်း မပန်မပင်ဖပ်း န် ျက်သည့််ဖ ်းသာ်းဖ ာ်မပြှုကျူ်းလွနခ ် ့်သအဖပေါ် အမပစ်ဖပ်း န် ြမ စ်သင်ပ ့် ါ။ အြှနမ် ပင်ဆင်ခွင့်် (right of correction) သြဟို ို ့် တ် တံမပန် ို ့် ပိုငခ ် ွင့်် (right of reply) စသည့််- ဖငွဖ က်း ပိုင်း် ဆိုင် ာြပါဖသာ ကိုစာ်းချက်ြျာ်းကို ဦ်း စာ်းဖပ်းသင်ပ့် ပီ်း၊ ြည်သည့်် ဖငွဖ က်းဆိုင် ာကိုစာ်းြှုြျ ်း ြဆို တသည် ို ့် အသဖ ျက်ြှုဖ ကာင့်် ထခိုက်သွာ်းသည့််အ ာနှင့်် အချ ်းကျကျ မ စ်သင်သ ့် ည်။ အထ်းသမ င့်် မပစ်ြှုကျူ်းလွန၍ ် ထပ်ဆင်ဖ ့် ပ်းဖလျာ် ြှု (punitive damage) ြရှတန်ဖ ကာင််း အဖထာက်အထာ်းအ ထင်ရှာ်းသည့်် တ ာ်းစီ င်ြှုြျ ်းတွင် ဖငွဖ က်းဆိုင် ာ ဖပ်းဖလျာ်ြှုြျာ်း (monetary damage) အဖပေါ် ထပ်ဖလာင််းဖလျာ်ဖ က်းဖပ်းဖဆာင်ဖစမခင််းြျ ်းကို စဥ််းစာ်းသင်သ ့် ည်။ ၂.၂.၂ ပုဂ္ျုလ်ဖ ျား ာ လံုမခံျုြှု (Privacy) နင ို င ် ံ အြျာ်းစိုတတွ ို ့် င် အသဖ ျက်ြှုကိုအကာအကွယ်ဖပ်းသည့််အတိုင်း် ပိုဂ္ လ်ဖ ်း ာလံိုမခံ ြှုကိုလည််း အကာအကွယ်ဖပ်းသည့်် တ ာ်းြ ဥပဖေြျာ်း ရှ ကသည်။ ယင််းဥပဖေြျာ်းသည် - သင်ဖ ့် တာ်စွာ ကန် ့် သတ်မပဋ္ဌာန််းထာ်းပပီ်း အလွသံို်းစာ်းမပ မခင််းြှ လံိုဖလာက်ဖသာ အကာအကွယ်ဖပ်းထာ်းသည် မ စ်သ၍ ပိုဂ္ လ်ဖ ်း ာလံိုမခံ ပိုငခ ် ွငအ ့်် ာ်းအကာအကွယ်ဖပ်း န် တ ာ်းဝင်ခိုငလ ် ံိုဖသာ၊ အြှနတ ် ကယ်လိုအပ်ဖသာ ဥပဖေြျာ်းမ စ်သည်။ ဥပြာ- တ ာ်းြ ြှုမ င်အ ို သ ် ည့်် ပိုဂ္ လ်ဖ ်း ာအကျ ်းစီ်းပွာ်းအဖပေါ်ချ ်း ့် ဖ ်းယခံ နင ဖ ာက်ြှုအြျ ်းအစာ်းဖလ်းြျ ်းတက ို ့် ို ‘လွှြ််းြို်းြှုရှသည့်် အဖြ ကန်နင ို င ် ံ ဥပဖေ သံို်းသပ်ြှု’ အဖ ကာင််း ဖဆာင််းပါ်းတစ်ခိုတွင် ဖ ာ်မပထာ်းသည်ြှာ- အမခာ်းသ တစ်ဦ်း၏ သီ်းသီ်းသန်သန် ် ှုအ ့် မ ့် စ်တည်ဖနထိုငြ ဖပေါ် အကျ ်းအဖ ကာင််းြသင်ပ ို ့် တ် အချက်အလက် ့် စွက် က်ကျူ်းဖကျာ်မခင််း၊ တစ်ဦ်းဦ်း၏အြည် သြဟို အတိုကို ကိုယ်ကျ ်းအတွက်အသံို်းမပ မခင််း၊ အမခာ်းသတစ်ဦ်းဦ်းအာ်း အမြင်ြှာ်းဖအာင် ဖ ်းသာ်းထိုတ်ဖဝ/ ထိုတ်မပန်မခင််း နှင၊့်် တစ်ဦ်းဦ်း၏ ပိုဂ္ လ်ဖ ်း ာ ဝအဖပေါ် ကျ ်းဖ ကာင််းြသင်စ ့် ွာ ဖ ်းသာ်းထိုတ်ဖဝ/ထိုတ် မပန်မခင််း- တမို ့် စ်သည်။ 11 ယင််းအြျ ်းအစာ်းြျ���်းကို အဖြ ကန်မပည်ဖထာင်စိုအတွင်း် ရှ တ ာ်းဥပဖေစီ 11 William L. Prosser, "ပိုဂ္ လ်ဖ ်း ာလံိုမခံ ြှု", (၁၉၆၀) 48 Cal. L. Rev. 383. ဥပဖေနှင့်် ေီြိုကဖ စီ စင်တာ (Centre for Law and Democracy) သည် ေီြိုကဖ စီအတွက် အဖမခခံအခွငအ ့်် ဖ ်းြျာ်းအဖပေါ် တ ာ်းဥပဖေဆိုင် ာ ကျွြ််းကျင်ြှုဖပ်းအပ် န် နင ို င ် တ ံ ကာတွငလ ် ိုပ်ဖဆာင်ဖနသည့်် အကျ ်းအမြတ်အတွက်ြဟိုတ်ဖသာ လအခွ ့်် ဖ ်းအ ွွဲ့အစည််းတစ်ခို မ စ် ပါသည် ့် ငအ 17