စစ်တပ်သည်
ြပည်သလ
V ထ
V အ
+ ား
သတင်းမီဒယ
ီ ာများကိ+
Uကည့I
် = ြခင်း အပါအဝင် ဆက်သယ
ွ ေ
် ြပာဆိမ
+ မ
= ျားကိ+ ပိမ
+ ိလ
+ ယ
ွ ်
ကVစာွ Uကားြဖတ်နားေထာင်,င
ိ+ သ
် ည့် လံြ+ ခံbေရးအားနည်းေသာ
ပတ်ဝန်းကျင်,င
- ့် နည်းပညာကိရိယာများကိသ
+ ာ အသံး+ ြပbရန်
အတင်းတွနး် ပိခဲ
+့သ
့ ည်။
Telegram
,-င ့်
အကွယေ
် ပးထားေသာ
လlိb a ဝ-ကက
် ဒ
+ စ
် နစ်
TikTok
တိသည်
+့
အေြခခံအားြဖင ့် အစမ-အဆံး+ အထိ ေဒတာများကိ+ အကာ
စစ်တပ် သည် ြပည်သလ
I ထ
I အ
; ား လgိ\ h
ဝ5ကက
် ဒ
; စ
် နစ်သး;ံ အက်ပလီေကး45ငး် များမ
သံး; Zိင
; ေ
် အာင်လမ်းေVကာင်းေပးTပီ း၊
အများြပည်သအ
I ကျိ\းစီးပွားအား ထိခိ;က်
ေစေသာ အဖွဲhအစည်းတွငး် လgိ\ h ဝ5က်
အမ5ားအယွငး် များအေVကာင်းထ;တေ
် ဖာ်
(End-to-end
ေြပာVကားသIများကိ; ေထာက်လမ
5 ်းေစာင ့်
ေပးထားြခင်း မW-ိေပ။ ထိေUကာင
+့
လ
့် ည်း ေရွ းေကာက်ပဲသ
ွ +ိ ့
ဖန်တးီ ထားေသာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ေထာင်
encryption)
ကိ+
အလိအ
+ ေလျာက်
တြဖည်းြဖည်းနီးကပ်လာချိန၌
်
ထည့သ
် င
ွ း် ေထာက်ပံ့
၎င်းတိအေပh
+့
ပိတဆ
် မ=
+ိ ့ မာ-
Vကည့ ရ
် န်Zင
5 ့် ေဖာ်ထတ
; ရ
် န် ရည်ရွယ်
ေချာက်အတွငး် သိ; တွ
။
့ န်းပိ;ေနသည်
့
Telegram တွင ် ၅ % ,-င ့် TikTok တွင ် ၁၂ % သာ W-ိခြဲ့ ခင်း
ြဖစ်သည်။9
ဤလ+ပ်ရပ်သည် သတင်းေထာက်များ,-င ့် ၎င်းတိ၏
+ ့ သတင်းရင်းြမစ်များ၏ ေဘးကင်းလံြ+ ခံbေရးကိ+ တိက
+ I
် + ိ က်
Mခိမ်းေြခာက်ေနသည်။ လlိb a ဝ-ကက
် ဒ
+ စ
် နစ်သး+ံ ဆက်သယ
ွ ေ
် ရးလမ်းေUကာင်းများကိ+ အသံး+ ြပbခွငမ
့် ရW-ိပါက
သတင်းစာပညာဆိင
+ ရ
် ာ ေဆာင်ရွကမ
် မ
= ျားအားလံး+ သည် စစ်တပ်၏ ေစာငU့် ကည့ေ
် ထာက်လမ
- ်းမ=ေအာက်သ+ိ ့
ေရာက်Wိသ
- ာွ းမည်ြဖစ်Mပီး၊ အဖွဲaအစည်းတခ+အတွငး် လlိb a ဝ-ကထ
် ားသည့် အများြပည်သအ
V ကျိbးစီးပွားအား
ထိခက
ိ+ ေ
် စေသာ အမ-ားကျ]းလွနမ
် မ
= ျားအေUကာင်း ထ+တေ
် ဖာ်ေြပာUကားသVများ (Whistleblowers) ,-င ့်
သတင်းေထာက်များမ-ာလည်း ချက်ချင်းဖမ်းဆီးထိနး် သိမ်းခံရ,ိင
+ သ
် ည့် သိမဟ+
+ ့ တ် အUကမ်းဖက်ခရ
ံ ,ိင
+ သ
် ည့်
အ,oရာယ်များေအာက်သ+ိ ့ ကျေရာက်သာွ းေစသည်။ ထိေUကာင
+့
့် ယခ+ပိတဆ
် မ=
+ိ ့ များသည် သတင်းအချက်
အလက်စးီ ဆင်းမ=ကိ+ အဟနအ
် ့ တားြဖစ်ေစIံ+သာမက၊ ေစာငU့် ကည့ေ
် ထာက်လမ
- ်းမ=ကပ
ိ+ ါ ြပbလ+ပ်,င
ိ+ သ
် ည့်
ယ,oရားလည်း ြဖစ်ေနသည်။
ပိ တဆ
် ထားသည်
,ိ ့
့ သတင်းမီဒယ
ီ ာများအား ေကျာ်လာF းအသံး, ြပH5ိင
, မ
် ည့်
လမ်းေIကာင်းများကိ, ပိ တဆ
် ြခင်
,ိ ့ း
ြမန်မာြပည်သမ
V ျားသည် အင်တာနက်ကိ+ အကနအ
် ့ သတ်မW-ိလတ
ွ လ
် ပ်စာွ အသံး+ ြပbလိေ
+ Uကာင်း ြပသခဲU့ က
သည်။ စစ်တပ်က အင်တာနက်ကိ+ စတင်ပိတဆ
် Mပီ
+ိ ့ းေနာက်တင
ွ ် ြပည်သမ
V ျားသည် ထိပ
+ ိတဆ
် မ=
+ိ ့ များကိ+
9
ESET (2025), “Breaking down Telegram’s privacy promise: What’s protected and what’s not”. TikTok (2026), “Direct Messages”.
Page 16 of 24