ရတာကမညအတိင
ို ်းအတာအတွက ယိုံ ကညစိတခ ခ ီ်း တ ာ်းဝငမှု ိရသာ အရ ကာင်းမ ခ က ိ မည။ ထိို့ို
အမ င လွတလ စွာထိုတရြာရမ ာဆိိုခွင သိမ
ိုို့ ဟိုတ အမခာ်းဆကစ
အခွငအရ ်းမ ာ်းကိို အခ ်းိြု မမ တစွာ
အဟနို့အတာ်းမမ ြု ဟ၍ ါဝငသည။97
ဘီလီယန
ံ ငခ ီရသာလမ ာ်းသည ထိုတရြာရမ ာဆိိုနိိုင နအတွကသာမက သတင်းအခ ကအလက ယ န နင
လူ့အခွငအရ ်းမရဘာငမ အကာအကွယရ ်းထာ်းသည အမခာ်းအရ ်း ါသညအလို မ ာ်း ရဆာင ွ ကနိိုင န
အတွက ါ အငတာနကကိိုအသိုံ်းမ ြု ကသည။ ၎င်းတိိုို့မာ က န်းမာရ ်းဝနရဆာငမှုခံယမခင်း၊ ဘဏဝနရဆာငမှု
အသိုံ်းမ ြုမခင်း၊
ညာရ ်းဆိိုင ာ အ င်းအမမစမ ာ်း ယမခင်း၊ ရနထိိုင နအိမ ာရြွမခင်း၊ အလို
လမှုရ ်းဝနရဆာငမှုမ ာ်းရလ ာကထာ်းမခင်း နင
ာမခင်း နင
ယမခင်း စသညတိိုို့ မြစသည။ ထိရ
ိုို့ ကာင အငတ���နက
မြတရတာကမှုမ ာ်းသည လွတလ စွာထိုတရြာရမ ာဆိခ
ို င
ွ သာမက အမခာ်းရမမာကမမာ်းစွာရသာ အခွငအရ ်း
မ ာ်းကိို ါ ခ ိြု်းရြာကမခင်းမြစသည။ ကိုလသမဂဂအထ်းကိိုယစာ်းလယ ၄ ဦ်းမ
အငတာနကအသိုံ်းမ ြု န ကနို့သတမှုမ ာ်းမ ြုလို ထာ်းသညကိို
ခိိုငနငခ င်းမ ညနယတွင
ရအာက ါအတိိုင်း ရ ်းသာ်း၍
၎င်းတိိုို့၏
သရဘာထာ်းကိို ထိုတရြာခွဲသည။
“အငတာနက
မြတရတာကမှုသည သန်းနငခ ီရသာ လမ ာ်း၏ လအခွငအရ ်းမ ာ်းအရ ေါ်
ဆိို်း ွ ာ်းစွာ အက ိြု်း သကရ ာကမှု ိရနသည။ ၎င်းတိိုို့သည ရဘ်းကင်းရ ်း၊ လိုံခခြုြုံရ ်း၊ က န်းမာ
ရ ်း၊
ညာရ ်း၊ စာ်းရ ်းရသာကရ ်း၊ ရနထိိုငရ ်း၊ အသကရမွ်းဝမ်းရ ကာင်း၊ လွတလ စွာ
ထိုတရြာရမ ာဆိိုခွင၊ သတင်းအခ ကအလက၊
ါဝင ရဆာင ွ ကနိိုငမှု၊ အသင်းြွွဲွေ့နင
ိို မှု နင
စိုရဝ်းနိိုငမှုစသည အခွငအရ ်းမ ာ်းအ ါအဝငမြစသည။ ထိိုို့အမ င မ ညသမ ာ်းအရနမြင အနီ်း
ဝန်းက ငတွင စစစခန်းခ ထာ်းမခင်း နင တိက
ို
ွွဲမြစနိိုငရခ တိိုို့ကိို အငတာနကမတဆင သိ ိနိိုင
ရသာရ ကာင ထိက
ို ွဲသိိုို့ မြတရတာကမခင်းသည အ
သာ်းမ ညသအကာအကွယရ ်းရ ်းနင
အသက ငသနနိိုငရ ်း စသည အခွငအရ ်းမ ာ်းအရ ေါ် ဆိို်း ွ ာ်းလသည ရနာကဆကတွွဲ
ဆိို်းက ိြု်းမ ာ်း မြစရ ေါ်ရစသည။”98
အထကတွငရြာမ ခွဲသညအခ ကမ ာ်းသည ဒီဂ စတယအခွငအရ ်း၏ ဆကစ ရို ခနဓာ ိိုင်းဆိိုင ာ ရှုရထာငမ
သိုံ်းသ တငမ ခွဲ မခင်းသာမြစသည။ အငတာနကမြတရတာကမှုသည ထိုတရြာရမ ာခွငအတွကသာ ခခိမ်း
ရမခာကမှုတစခိုမဟိုတဘွဲ လကရတွွေ့ဘဝမ ာ်းအတွက ါ အက ိြု်းသကရ ာကမှုမ ာ်းစွာ ိ ါသည။ ယင်းရ ကာင
လွတလ မှုကိိုလည်း ထိခိိုကရစသည။ မမနမာအစိို်း အရနမြင ခိိုငနငခ င်းမ ညနယမ ာ်းတွင ခ မတထာ်းရသာ
အငတာနကမြတရတာကမှုအရ ေါ် ဆနို့က ငသရဘာထာ်းထိုတရြာခွဲရသာ တကကကွလှု
ာ်းသမ ာ်းကိို ရထာင
97
ICCPR Article 19(3)
98
“UN experts concerned at surge in civilian casualties in northwest Myanmar after internet shutdown,” Office of the
United Nations High Commissioner for Human Rights, February 18, 2020,
https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=25572&LangID=E.
33